IWA 48:2024 คือ International Workshop Agreement ที่ ISO เผยแพร่เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2024 ให้กรอบระดับสูงและชุดหลักการสำหรับการนำเรื่องสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (environmental, social and governance หรือ ESG) ไปฝังไว้ในวัฒนธรรมองค์กร จุดที่ต้องเข้าใจตั้งแต่ต้นคือเอกสารนี้ ไม่ใช่กรอบการรายงาน และไม่ใช่มาตรฐานข้อกำหนดที่ใช้ตรวจรับรอง แต่เป็นแนวทางที่ออกแบบให้ทำงานร่วมกับกรอบการรายงานทั้งภาคสมัครใจและภาคบังคับที่มีอยู่แล้ว
ทำไม ISO ออกเอกสารแบบ IWA ไม่ใช่มาตรฐานเต็มรูปแบบ
International Workshop Agreement เป็นเอกสารที่พัฒนาผ่านการประชุมเชิงปฏิบัติการแบบเปิด ใช้เวลาสั้นกว่ากระบวนการมาตรฐานปกติ เหมาะกับหัวข้อที่ตลาดต้องการคำตอบเร็วและยังไม่ตกผลึกพอจะเป็นข้อกำหนด เรื่อง ESG อยู่ในสภาพนั้นพอดี เพราะแต่ละประเทศและแต่ละกรอบการรายงานใช้นิยามและวิธีวัดต่างกัน
สิ่งที่ IWA 48 พยายามทำจึงไม่ใช่การสร้างกรอบใหม่มาแข่ง แต่คือการวางหลักการร่วมที่ใช้เชื่อมกรอบต่าง ๆ เข้าด้วยกัน เพื่อให้การรายงาน ESG ทั่วโลกสอดคล้อง เปรียบเทียบกันได้ และเชื่อถือได้มากขึ้น
ขอบข่ายที่กว้างกว่าที่หลายคนคิด
เอกสารระบุไว้ชัดว่าใช้ได้กับองค์กรทุกประเภทและทุกขนาดทั่วโลก รวมถึงวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และองค์กรในประเทศรายได้ต่ำถึงปานกลาง ประโยคนี้มีความหมายในทางปฏิบัติ เพราะกรอบการรายงาน ESG ที่ใช้กันอยู่มักออกแบบมาสำหรับบริษัทจดทะเบียนขนาดใหญ่ ทำให้ผู้ประกอบการขนาดกลางในไทยที่เป็นซัพพลายเออร์ให้บริษัทข้ามชาติหาจุดเริ่มต้นได้ยาก
อีกจุดที่ควรอ่านให้ครบคือเอกสารพูดถึงตัวชี้วัดผลการดำเนินงานหลัก (key performance indicators หรือ KPIs) ที่วัดได้ เพื่อใช้ประเมินระดับความสุกงอมของ ESG ในองค์กร แนวคิดเรื่องระดับความสุกงอมนี้ทำให้องค์กรที่เพิ่งเริ่มไม่ต้องรู้สึกว่าต้องทำครบทุกอย่างตั้งแต่ปีแรก
หลักการครอบคลุมหกข้อคือแกนของทั้งเล่ม
ข้อ 4.1 วางหลักการที่ต้องใช้ตลอดทั้งการนำไปปฏิบัติ การรายงาน และการประเมิน สรุปเป็นเจตนาได้ดังนี้
ความซื่อตรง คือการใช้จริยธรรมร่วม ความเป็นอิสระ ความเป็นกลาง ความเปิดเผยและโปร่งใสในทุกการตัดสินใจและการรายงานด้าน ESG พร้อมกลไกความรับผิดรับชอบที่ทำงานได้จริง
การมุ่งที่ผลลัพธ์ คือการชี้บ่ง ประเมิน และจัดการผลลัพธ์ทั้งทางตรงและทางอ้อม ทั้งเชิงกลยุทธ์และเชิงปฏิบัติการ รวมถึงผลที่ไม่ได้ตั้งใจให้เกิด ซึ่งเป็นคำที่กินความกว้างกว่าการรายงานเฉพาะสิ่งที่วางแผนไว้
ความเป็นธรรม คือการถ่วงดุลผลประโยชน์ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างเป็นกลางเท่าที่ทำได้ โดยคำนึงถึงทั้งระยะสั้นและระยะยาว รวมถึงคนรุ่นถัดไป
ความเสี่ยงและโอกาส คือการผนวกการชี้บ่งและจัดการความเสี่ยงและโอกาสเข้าไปในกลยุทธ์และการปฏิบัติงาน ครอบคลุมตลอดห่วงโซ่คุณค่า
การอิงหลักฐาน คือการประเมินผลลัพธ์อย่างเป็นวิทยาศาสตร์หรือเชิงวิเคราะห์เท่าที่ทำได้ ด้วยหลักฐานที่เชื่อถือได้และทวนสอบได้
ความสุกงอม คือการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องจนกระทั่ง ESG กลายเป็นค่านิยมหลักขององค์กร ไม่ใช่การทำครั้งเดียวจบเพื่อติ๊กช่องให้ครบ
ปีถัดมาลูกค้าถามคำถามชุดใหม่ องค์กรจึงต้องเริ่มรวบรวมใหม่อีกรอบ ทั้งที่ข้อมูลบางส่วนซ้ำกับปีก่อน
สิ่งที่หลักการเรื่องความสุกงอมชี้ให้เห็นคือปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวเลข แต่อยู่ที่องค์กรยังไม่มีกระบวนการที่ผลิตข้อมูลเหล่านี้ออกมาเป็นปกติ การตอบแบบตั้งรับจึงทำให้ต้นทุนสูงขึ้นทุกปีโดยไม่สะสมเป็นความสามารถ
โครงสร้างของเอกสาร
| ส่วน | สาระโดยย่อ |
|---|---|
| ข้อ 4 | หลักการและแนวปฏิบัติด้าน ESG ทั้งความเสี่ยงและโอกาส ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย สาระสำคัญ และกรอบการวัด KPI |
| ข้อ 5 | มิติสิ่งแวดล้อม กรอบการดำเนินงานและ KPI |
| ข้อ 6 | มิติสังคม กรอบการดำเนินงานและ KPI |
| ข้อ 7 | มิติธรรมาภิบาล รวมถึงภาวะผู้นำ วัฒนธรรมองค์กร และการสื่อสารด้าน ESG |
| ข้อ 8 | ความสอดคล้องตามกฎหมายและความสอดคล้องตามข้อกำหนด รวมถึงการตรวจสอบความสอดคล้อง |
| ข้อ 9 | การรายงาน หลักการรายงาน และการให้ความเชื่อมั่น |
| ข้อ 10 | การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง |
คำถามที่ควรตอบได้
- องค์กรเข้าใจหรือไม่ว่า IWA 48 เป็นแนวทาง ไม่ใช่กรอบการรายงานและไม่ใช่ข้อกำหนดสำหรับการตรวจรับรอง (ที่มา ข้อ 1 ขอบข่าย)
- หลักการครอบคลุมทั้งหกข้อถูกนำไปใช้ในการตัดสินใจจริงหรือไม่ (ที่มา ข้อ 4.1)
- ข้อมูล ESG ที่ใช้อยู่มาจากกระบวนการปกติขององค์กร หรือรวบรวมเฉพาะตอนถูกถาม (ที่มา ข้อ 4.1 หลักความสุกงอม)
- องค์กรวัดระดับความสุกงอมด้าน ESG ของตัวเองด้วยอะไร (ที่มา ข้อ 1 และข้อ 4.6)
- กรอบการรายงานที่องค์กรใช้อยู่สอดรับกับหลักการเหล่านี้อย่างไร (ที่มา ข้อ 1)
บทความนี้เรียบเรียงขึ้นด้วยถ้อยคำของผู้เรียบเรียงเพื่ออธิบายและตีความข้อกำหนด ไม่ใช่การแปลหรือทำซ้ำเนื้อหาของมาตรฐาน ตัวอย่างทั้งหมดเป็นกรณีสมมติเพื่อประกอบคำอธิบาย การนำไปใช้จริงให้ยึดตัวมาตรฐานฉบับจริงเป็นหลัก
หลักสูตรฝึกอบรมด้านความยั่งยืนและระบบบริหาร
Equal Assurance (Thailand) Ltd. เป็นหน่วยรับรองระบบและผู้ให้บริการฝึกอบรม เปิดหลักสูตรทั้งแบบ Public และ In-house สอนเป็นภาษาไทยและอังกฤษ

หลักการรายงาน ESG และการให้ความเชื่อมั่น ตาม IWA 48:2024 ข้อ 9
Compliance กับ Conformity ต่างกันอย่างไรใน ESG ตาม IWA 48:2024 ข้อ 8
ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียด้าน ESG ตาม IWA 48:2024 ข้อ 4.4 ชี้บ่งและรับฟังอย่างไรให้ครบ
สาระสำคัญ (Materiality) ใน ESG ตาม IWA 48:2024 ข้อ 4.5 ประเมินอย่างไรให้เชื่อถือได้
ทำความเข้าใจ ESG: มิติสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล เพื่อการเติบโตอย่างยั่งยืน