ระบบ ISO9001 ทำเองได้ ตอนที่ 9 บทบาทของ QMR การแก้ไขและป้องกัน

ระบบ ISO9001 ทำเองได้ ตอนที่ 9 บทบาทของ QMR การแก้ไขและป้องกัน | EQA Thailand
หมายเหตุฉบับมาตรฐาน: บทความนี้เขียนตาม ISO 9001:2015 ฉบับปัจจุบันคือ ISO 9001:2026 ประกาศใช้เมื่อ 16 กันยายน 2026 หลักการในบทความยังใช้ได้ แต่หมายเลขข้อและถ้อยคำบางส่วนต่างจากฉบับ 2026 ใบรับรองรุ่น 2015 ใช้ได้ถึง 30 กันยายน 2029 ดู ศูนย์รวมความรู้ ISO 9001 และ แบบประเมินความพร้อมก่อนตรวจ

ระบบ ISO9001 ทำเองได้

ตอนที่ 9 บทบาทของ QMR การแก้ไขและป้องกัน

การแก้ไขและป้องกัน (Corrective and Preventive action) เรามาทำความเข้าใจนิยามของทั้งสองคำกันก่อน

การแก้ไข (Corrective action) คือ การดำเนินการกับปัญหาหรือความไม่สอดคล้องเพื่อไม่ให้เกิดซ้ำขึ้นมาอีก

การป้องกัน (Preventive action) คือ การดำเนินการกับแนวโน้มของปัญหาหรือแนวโน้มของความไม่สอดคล้องเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดขึ้น

โดยข้อกำหนดของ ISO9001:2015 ข้อ 10.2 พูดถึงเรื่องของความไม่สอดคล้องและการแก้ไข ส่วนของข้อกำหนดเรื่องของการป้องกันโดยตรงเหมือนกันข้อกำหนด ISO9001:2008 แต่มีเรื่องของการจัดการกับความเสี่ยงโดยส่วนหนึ่งมีการดำเนินการป้องกันความเสี่ยงไม่ให้เกิดขึ้น

ในการกำหนดกระบวนการแก้ไขและป้องกัน ต้องมีการพิจารณาดังนี้

  • การกำหนดขอบเขตปัญหาหรือแนวโน้มของปัญหา – ขอบเขตปัญหาอาจจะกำหนดให้ครอบคลุมทั้งส่วนที่มาจากภายนอก เช่น ข้อร้องเรียนลูกค้า, CAR จากการตรวจประเมินของลูกค้า ฯลฯ

ส่วนที่มาจากภายใน เช่น CAR จากการตรวจประเมินภายใน, แนวโน้มของผล KPI ที่ไม่บรรลุ, ปัญหาในกระบวนผลิต ฯลฯ

  • กระบวนการในการแก้ไขและป้องกัน – กระบวนการในการแก้ไขจะมีครบถ้วนสอดคล้องกับข้อกำหนด ISO9001:2015 ซึ่งประกอบด้วย การแก้ไขเบื้องต้น, การวิเคราะห์รากของปัญหา, การแก้ไขที่รากของปัญหา, การขยายผลการแก้ไขปัญหา, การติดตามประสิทธิผลการแก้ไข, การทบทวนความเสี่ยง
  • เครื่องมือในการวิเคราะห์รากของปัญหา – การวิเคราะห์รากของปัญหา ควรพิจารณาเครื่องมือที่ช่วยให้เกิดการวิเคราะห์เชิงระบบ เช่น การใช้ผังก้างปลา, ใช้เครื่องมือ Fault tree analysis, Why-why analysis หรือเครื่องมืออื่น ๆ
  • ระยะเวลาในการแก้ไข – ระยะเวลาในการแก้ไขควรกำหนดระยะเวลาให้เหมาะสมกับลักษณะของปัญหา

ความสำคัญในกระบวนการแก้ไขและป้องกัน คือ การฝึกฝนการวิเคราะห์รากของปัญหา และรู้หลักการป้องกันแบบเป็นระบบ รวมถึงการติดตามผลการแก้ไข ต้องมั่นใจว่าพบหลักฐานชัดเจน และได้ผล

ตัวอย่างเอกสารของ ระเบียบปฏิบัติการแก้ไขและป้องกัน สามารถ download ได้จากเอกสารแนบ

ตอนหน้า ตอนที่ 10 มาดู บทบาทหน้าที่ของ QMR การทบทวนโดยฝ่ายบริหาร กันครับ

#ISO9001ทำเองได้, #ISO9001:2015, #QMR, #CAR, #CPAR, #CorrectiveAction

เกี่ยวกับผู้ตรวจทานบทความ

Sriprapai Wongsrikul

ศรีประไพ วงศ์ศรีกุล (Sriprapai Wongsrikul)

วิทยากร / ผู้ตรวจประเมิน – มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร · วิทยากรที่ได้รับอนุมัติจาก BRCGS (Food Issue 9, Packaging Issue 7, Gluten-Free Issue 4) · FSPCA Lead Instructor (PCQI)

  • ปริญญาโท การจัดการอุตสาหกรรม (มหาวิทยาลัยรามคำแหง) · ปริญญาตรี วิทยาศาสตร์ จุลชีววิทยา (มจธ.)
  • ประสบการณ์ในอุตสาหกรรมผลิตพริกไทยและเครื่องเทศ 7 ปี ก่อนเริ่มงานตรวจประเมินตั้งแต่ปี 2006 กับหน่วยรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงานจาก UKAS, ANAB หรือ JAS-ANZ
  • ตรวจประเมิน BRCGS Food Safety, FSSC 22000, ISO 22000, GMP/GHPs และ HACCP, ISO 9001 และ ISO 14001 รวมถึงการตรวจซัพพลายเออร์ตามข้อกำหนดของผู้ค้าปลีกและผู้ผลิตอาหารระดับสากล
  • ประสบการณ์ตรวจประเมินในฮ่องกง มาเก๊า มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินเดีย · พัฒนาผู้ตรวจประเมินในบทบาท Operations Manager และการอนุมัติผู้ตรวจประเมินในประเทศจีน
  • เคยเป็นวิทยากรที่ได้รับอนุมัติสำหรับหลักสูตร ISO 22000 / FSSC 22000 Lead Auditor ที่ขึ้นทะเบียนกับ IRCA

ภาษาที่สอน: ไทยและอังกฤษ

ดูประวัติและบทความทั้งหมดที่ตรวจทาน →

หลักสูตรที่เกี่ยวข้อง

ISO 9001 ระบบบริหารคุณภาพ

EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้ และเป็นหน่วยตรวจรับรอง (Certification Body) ที่สามารถตรวจรับรองระบบตามมาตรฐานนี้ได้ด้วย

ดูรายละเอียดหลักสูตร

หลักสูตรมีเนื้อหาเป็นการทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษาเฉพาะราย และการเข้าอบรมไม่มีผลต่อผลการตรวจประเมิน

ขอการรับรอง ISO 9001 กับ EQA

กรอกใบสมัครขอรับรอง ISO 9001

EQA เป็นหน่วยรับรอง (Certification Body) จึงไม่ให้คำปรึกษาในการจัดทำระบบ บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป

ติดตามบทความและตารางอบรมใหม่ ๆ ได้ที่เพจ Facebook ของ EQA Thailand

ติดตามเพจ EQA Thailand
แชตทาง LINE