ISO 9001:2026 ข้อ 6.2 วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพและการวางแผนเพื่อให้บรรลุ: ข้อกำหนดต้องการอะไร และผู้ตรวจประเมินดูอะไร

ปกบทความ ISO 9001:2026 ข้อ 6.2 วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพและการวางแผนเพื่อให้บรรลุ

บทความนี้เป็นตอนที่ 9 ของชุด ISO 9001:2026 ทีละข้อ แต่ละตอนพาท่านดูสองเรื่อง คือ ข้อกำหนดต้องการอะไรและต้องมีเอกสารหรือบันทึกอะไรบ้าง กับเวลาผู้ตรวจประเมินมาตรวจ ผู้ตรวจประเมินอาจถามอะไรและขอดูอะไร ตอนนี้ว่าด้วย ข้อ 6.2 วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพและการวางแผนเพื่อให้บรรลุ (Quality objectives and planning to achieve them) ซึ่งต่อจากข้อ 6.1 การดำเนินการเพื่อจัดการความเสี่ยงและโอกาส

วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพเป็นจุดที่นโยบายคุณภาพกลายเป็นเป้าหมายที่หน้างานใช้ทำงาน ฉบับ 2026 เปลี่ยนถ้อยคำของข้อนี้ทั้งเรื่องสารสนเทศที่เป็นเอกสารและเรื่องความพึงพอใจของลูกค้า หากองค์กรของท่านกำหนดวัตถุประสงค์ไว้ตั้งแต่สมัยฉบับ 2015 การเปลี่ยนแปลงนี้อาจเป็นเหตุให้องค์กรหยิบเอกสารวัตถุประสงค์ฉบับปัจจุบันขึ้นมาอ่านเทียบอีกครั้ง

สรุปภาพรวมของข้อกำหนดนี้

  • ข้อ 6.2.1 ว่าด้วยการกำหนดวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพและคุณลักษณะที่วัตถุประสงค์ต้องมี ส่วนข้อ 6.2.2 ว่าด้วยการวางแผนเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ ฉบับ 2026 แก้ไขข้อ 6.2.1 ขณะที่ข้อ 6.2.2 ไม่มีเครื่องหมายแก้ไขในเอกสารเทียบการแก้ไข
  • ข้อกำหนดเรื่องเอกสารเปลี่ยนรูป จากประโยคท้ายข้อที่ให้ธำรงรักษาสารสนเทศที่เป็นเอกสาร มาเป็นรายการหนึ่งที่ให้วัตถุประสงค์มีไว้เป็นสารสนเทศที่เป็นเอกสาร รายละเอียดอยู่ในส่วนที่ 1
  • ผู้ตรวจประเมินอาจไล่เส้นทางจากนโยบายคุณภาพ ไปถึงวัตถุประสงค์ แผนเพื่อให้บรรลุ ผลการติดตาม และการทบทวนโดยฝ่ายบริหาร รายละเอียดอยู่ในส่วนที่ 2

ส่วนที่ 1 ข้อ 6.2 ต้องการอะไร

สิ่งที่เปลี่ยนไปจากฉบับ 2015

ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจสิ่งที่ฉบับ 2026 เปลี่ยนไป โดยอ้างอิงเอกสารเทียบการแก้ไข (redline) ที่ EQA ใช้ทำงาน จุดที่ท่านควรรู้มีดังนี้

  • ประโยคเปิดของข้อ 6.2.1 สั้นลง ฉบับ 2015 มีวลี “ที่จำเป็นสำหรับระบบการจัดการคุณภาพ” (needed for the quality management system) ต่อท้ายเรื่องหน้าที่ ระดับ และกระบวนการที่ต้องกำหนดวัตถุประสงค์ ฉบับ 2026 ตัดวลีนี้ออก
  • เรื่องเอกสารย้ายจากประโยคท้ายข้อมาเป็นรายการ ฉบับ 2015 ปิดข้อ 6.2.1 ด้วยประโยคที่ให้องค์กรธำรงรักษา (maintain) สารสนเทศที่เป็นเอกสารเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพ ฉบับ 2026 ตัดประโยคนั้นออก และเพิ่มรายการ g) ให้วัตถุประสงค์มีไว้เป็นสารสนเทศที่เป็นเอกสาร
  • เติมคำว่า ความสามารถ ในรายการที่ว่าด้วยความเกี่ยวข้องกับความสอดคล้องของผลิตภัณฑ์และบริการ ฉบับ 2026 เติมคำว่า ความสามารถ (the ability) ไว้หน้าเรื่องการเพิ่มความพึงพอใจของลูกค้า
  • ภาคผนวก A.6.2 ใหม่ ฉบับ 2026 มีภาคผนวก A.6.2 ซึ่งเป็นข้อความอธิบาย (informative) เช่น อธิบายว่าวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพเป็นส่วนหนึ่งของวัตถุประสงค์โดยรวมขององค์กร

คุณลักษณะของวัตถุประสงค์ในข้อ 6.2.1 และเรื่องที่ต้องกำหนดเมื่อวางแผนในข้อ 6.2.2 เขียนไว้เป็นรายการ ซึ่งท่านต้องเปิดจากตัวมาตรฐาน ตัวอย่างหนึ่งจากข้อ 6.2.2 คือ วิธีการประเมินผลลัพธ์

คำศัพท์ที่ต้องเข้าใจ

อันดับถัดมาคือคำศัพท์สามกลุ่มที่ช่วยให้อ่านข้อนี้ได้ตรงขึ้น

  • วัตถุประสงค์ (objective) และวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพ (quality objective) ข้อ 3.6 นิยามวัตถุประสงค์ว่าเป็นผลที่ต้องการให้บรรลุ และข้อ 3.6.1 นิยามวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพว่าเป็นวัตถุประสงค์ที่เกี่ยวกับคุณภาพ หมายเหตุ 3 ของข้อ 3.6 ระบุว่าวัตถุประสงค์แสดงออกด้วยคำอื่นได้ เช่น เป้าหมาย (target)
  • มีไว้เป็นสารสนเทศที่เป็นเอกสาร (available as documented information) ภาคผนวก A.2 e) แยกวลีนี้ออกจากวลี available as evidence of วลีแรกหมายถึงการมีสารสนเทศที่องค์กรได้มา ใช้ หรือจัดให้ ส่วนวลีหลังหมายถึงการเก็บหลักฐานไว้ ข้อ 6.2.1 ใช้วลีแรก
  • หน้าที่ ระดับ และกระบวนการ (functions, levels and processes) คือมิติที่ข้อ 6.2.1 ใช้บอกว่าจะกำหนดวัตถุประสงค์ไว้ที่ใด ข้อกำหนดใช้คำว่า ที่เกี่ยวข้อง (relevant) โดยไม่ได้ระบุชื่อหน่วยงาน และหมายเหตุ 1 ของข้อ 3.6 ระบุว่าวัตถุประสงค์อาจเป็นระดับกลยุทธ์ ระดับยุทธวิธี หรือระดับปฏิบัติการ

ข้อ 6.2 กำหนดเอกสารหรือบันทึกอะไรบ้าง

คำตอบคือ มีหนึ่งเรื่อง ข้อ 6.2.1 ให้วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพมีไว้เป็นสารสนเทศที่เป็นเอกสาร โดยข้อกำหนดไม่ได้ระบุรูปแบบหรือสื่อที่ใช้

ส่วนข้อ 6.2.2 เรื่องการวางแผน ไม่มีถ้อยคำที่บังคับให้แผนเป็นสารสนเทศที่เป็นเอกสาร ถ้าองค์กรตัดสินใจว่าแผนเป็นสารสนเทศที่เป็นเอกสารที่จำเป็นต่อประสิทธิผลของระบบ แผนนั้นก็เป็นส่วนหนึ่งของสารสนเทศที่เป็นเอกสารตามข้อ 7.5.1

อีกเรื่องหนึ่งที่ท่านควรรู้ประกอบคือ ข้อ 9.3.2 นำระดับที่บรรลุวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพเข้าเป็นปัจจัยนำเข้าหนึ่งของการทบทวนโดยฝ่ายบริหาร และข้อ 9.3.3 ให้มีสารสนเทศที่เป็นเอกสารไว้เป็นหลักฐานของผลการทบทวน เรื่องนี้เป็นข้อกำหนดของข้อ 9.3 ไม่ใช่ของข้อ 6.2

ข้อ 6.2 เชื่อมกับข้ออื่นอย่างไร

ข้อ 6.2 โยงกับข้ออื่นในมาตรฐานดังนี้

  • ข้อ 5.1.1 ให้ผู้บริหารระดับสูงทำให้มั่นใจว่ามีการกำหนดนโยบายคุณภาพและวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพสำหรับระบบการจัดการคุณภาพ
  • ข้อ 5.2.1 ให้นโยบายคุณภาพเป็นกรอบสำหรับการกำหนดวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพ
  • ข้อ 7.3 ความตระหนัก (Awareness) ให้บุคลากรที่ทำงานภายใต้การควบคุมขององค์กรตระหนักถึงวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพที่เกี่ยวข้อง
  • ข้อ 6.3 การวางแผนการเปลี่ยนแปลง (Planning of changes) โดยภาคผนวก A.6.3 ชี้ว่าการเปลี่ยนแปลงบางอย่างอาจส่งผลทางลบต่อความสามารถขององค์กรในการบรรลุวัตถุประสงค์
  • ข้อ 9.3.2 ตามที่กล่าวไว้ข้างต้น ระดับที่บรรลุวัตถุประสงค์เป็นปัจจัยนำเข้าของการทบทวนโดยฝ่ายบริหาร

ส่วนที่ 2 ผู้ตรวจประเมินอาจถามและขอดูอะไรในข้อ 6.2

ใครเป็นผู้ตอบข้อนี้

ผู้ตอบข้อ 6.2 ในองค์กรของท่านอาจมีสามกลุ่ม กลุ่มแรกคือผู้บริหารระดับสูง ผู้ตรวจประเมินอาจถามว่าองค์กรใช้นโยบายคุณภาพเป็นกรอบในการกำหนดวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพชุดปัจจุบันอย่างไร และฝ่ายบริหารทบทวนผลการบรรลุเมื่อใด กลุ่มที่สองคือหัวหน้าหน่วยงานหรือเจ้าของกระบวนการที่มีวัตถุประสงค์ของตนเอง ผู้ตรวจประเมินอาจขอดูแผนเพื่อให้บรรลุและผลการติดตาม กลุ่มที่สามคือพนักงานหน้างาน ผู้ตรวจประเมินอาจถามว่ารู้หรือไม่ว่าวัตถุประสงค์ใดเกี่ยวกับงานของตน

ผู้ตรวจประเมินดูอะไร จากที่ไหน

ในการตรวจจริง ผู้ตรวจประเมินอาจดูหลักฐานของข้อนี้จากสามแหล่ง ท่านลองไล่ดูไปพร้อมกันได้ดังนี้

  • เอกสารวัตถุประสงค์ ผู้ตรวจประเมินอาจขอดูวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพฉบับที่ใช้อยู่ และดูว่ามีวัตถุประสงค์อยู่ในหน้าที่ ระดับ หรือกระบวนการใดบ้าง หากมีเพียงวัตถุประสงค์ระดับโรงงาน ผู้ตรวจประเมินอาจถามต่อว่าหน่วยงานที่มีผลต่อการส่งมอบโดยตรง เช่น แผนกคลังสินค้า มีวัตถุประสงค์ที่เกี่ยวข้องหรือไม่
  • แผนเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ ผู้ตรวจประเมินอาจหยิบวัตถุประสงค์ขึ้นมาหนึ่งข้อ แล้วขอดูว่าแผนที่วางไว้ตอบเรื่องที่ข้อ 6.2.2 กำหนดหรือไม่ เช่น องค์กรใช้วิธีใดประเมินผลลัพธ์
  • ผลการติดตามและการทบทวน ผู้ตรวจประเมินอาจขอดูผลการติดตามวัตถุประสงค์ช่วงที่ผ่านมา และดูว่าองค์กรนำผลนั้นเข้าการทบทวนโดยฝ่ายบริหารหรือไม่ ถ้าวัตถุประสงค์ข้อใดไม่บรรลุ ผู้ตรวจประเมินอาจถามว่าองค์กรพิจารณาเรื่องนั้นอย่างไร

ในมุมของผู้ตรวจประเมิน ถ้อยคำใหม่ของฉบับ 2026 อาจเปิดคำถามสองเรื่อง เรื่องแรกมาจากคำว่า ความสามารถ ที่เติมเข้ามา ตีความได้ว่าถ้อยคำนี้ชี้ไปที่ความสามารถขององค์กรในการเพิ่มความพึงพอใจของลูกค้า ไม่ได้ชี้ไปที่ผลคะแนนความพึงพอใจเพียงอย่างเดียว ผู้ตรวจประเมินอาจถามว่าวัตถุประสงค์ชุดปัจจุบันเชื่อมกับเรื่องนี้อย่างไร เรื่องที่สองมาจากถ้อยคำเรื่องเอกสารที่เปลี่ยนจากการธำรงรักษามาเป็นการมีไว้ ผู้ตรวจประเมินอาจถามว่าผู้ที่ต้องใช้วัตถุประสงค์เข้าถึงฉบับปัจจุบันได้จากที่ใด

แนวทางเตรียมตัวก่อนวันตรวจ

ต่อไปนี้คือคำถามสามข้อที่ท่านใช้ตรวจตัวเองล่วงหน้าได้

  • ตรวจตัวเองว่า วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพฉบับที่ใช้อยู่ เป็นฉบับเดียวกับที่หน่วยงานใช้ติดตามจริง หรือมีฉบับอื่นที่ตัวเลขไม่ตรงกัน
  • ตรวจตัวเองว่า แผนเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์แต่ละข้อ ระบุเรื่องที่ข้อ 6.2.2 กำหนดไว้หรือไม่
  • ตรวจตัวเองว่า พนักงานในหน่วยงานที่มีวัตถุประสงค์ของตนเอง ตอบได้หรือไม่ว่าวัตถุประสงค์ใดเกี่ยวกับงานของตน

กรณีตัวอย่าง (กรณีสมมติ) — โรงงานฉีดชิ้นส่วนพลาสติกในจังหวัดชลบุรี

บริษัทแห่งหนึ่งฉีดชิ้นส่วนพลาสติกส่งให้ผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้า เอกสารวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพของบริษัทจัดทำเมื่อต้นปี ค.ศ. 2026 มีสามข้อ ได้แก่ อัตราของเสียในกระบวนการฉีด จำนวนข้อร้องเรียนจากลูกค้าต่อไตรมาส และคะแนนความพึงพอใจจากแบบสอบถามประจำปี ทั้งสามข้อเป็นวัตถุประสงค์ระดับโรงงาน และฝ่ายคุณภาพเก็บเอกสารนี้ไว้ในแฟ้มของฝ่าย

ช่วงกลางปี ลูกค้ารายใหญ่แจ้งว่าจะใช้อัตราการส่งมอบตรงเวลาเป็นเกณฑ์หลักในการประเมินผู้ส่งมอบ แผนกวางแผนการผลิตจึงตั้งตัวเลขเป้าหมายการส่งมอบตรงเวลาขึ้นเองและเขียนไว้บนกระดานหน้าห้อง แต่ตัวเลขนี้ไม่ได้อยู่ในเอกสารวัตถุประสงค์ และไม่ได้อยู่ในวาระการทบทวนโดยฝ่ายบริหาร คำถามที่บริษัทนี้อาจกลับไปพิจารณามีดังนี้

  • เป้าหมายการส่งมอบตรงเวลาของแผนกวางแผนการผลิต เป็นวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพของบริษัทหรือไม่ และใครเป็นผู้ตัดสินเรื่องนี้
  • พนักงานในแผนกที่เกี่ยวข้องเข้าถึงวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพฉบับปัจจุบันได้จากที่ใด

คำถามที่ควรตอบได้

  1. วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพชุดปัจจุบันอยู่ที่ใด และผู้ที่ต้องใช้เข้าถึงฉบับล่าสุดได้อย่างไร
  2. เลือกวัตถุประสงค์หนึ่งข้อ แผนเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์นั้นอยู่ที่ใด และผลการติดตามล่าสุดเป็นอย่างไร
  3. องค์กรนำผลการบรรลุวัตถุประสงค์ช่วงที่ผ่านมาเข้าการทบทวนโดยฝ่ายบริหารครั้งใด และมีการตัดสินใจอะไรตามมา

ที่มา: ISO 9001:2026 ข้อ 3.6 วัตถุประสงค์ (objective), ข้อ 3.6.1 วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพ (quality objective), ข้อ 5.1 ภาวะผู้นำและความมุ่งมั่น (Leadership and commitment), ข้อ 5.2 นโยบายคุณภาพ (Quality policy), ข้อ 6.2 วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพและการวางแผนเพื่อให้บรรลุ (Quality objectives and planning to achieve them), ข้อ 6.3 การวางแผนการเปลี่ยนแปลง (Planning of changes), ข้อ 7.3 ความตระหนัก (Awareness), ข้อ 7.5 สารสนเทศที่เป็นเอกสาร (Documented information), ข้อ 9.3 การทบทวนโดยฝ่ายบริหาร (Management review), ภาคผนวก A.2, ภาคผนวก A.6.2 วัตถุประสงค์ด้านคุณภาพและการวางแผนเพื่อให้บรรลุ (Quality objectives and planning to achieve them), ภาคผนวก A.6.3

ข้อ 6.2 เป็นข้อที่เชื่อมนโยบายคุณภาพเข้ากับงานประจำวัน สิ่งที่ทำให้ข้อนี้มีความหมายคือเรื่องที่องค์กรเล่าได้ว่าตั้งวัตถุประสงค์จากอะไร ติดตามอย่างไร และนำผลไปใช้อย่างไร ขอให้ท่านใช้บทความนี้เป็นจุดเริ่มในการทบทวนวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพขององค์กร ทีละข้อตามจังหวะขององค์กรเอง

อ่านต่อในบทความที่เกี่ยวข้อง

บทความนี้เรียบเรียงขึ้นด้วยถ้อยคำของผู้เรียบเรียงเพื่ออธิบายและตีความข้อกำหนดของ ISO 9001:2026 ไม่ใช่การแปลหรือทำซ้ำเนื้อหาของมาตรฐาน ตัวอย่างทั้งหมดเป็นกรณีสมมติเพื่อประกอบคำอธิบาย การนำไปใช้จริงให้ยึดตัวมาตรฐานฉบับจริงเป็นหลัก

หลักสูตรข้อกำหนดและการตรวจติดตามภายใน ISO 9001

EQA จัดหลักสูตรอบรมข้อกำหนดและการตรวจติดตามภายใน ISO 9001 และเป็นหน่วยรับรองที่ตรวจรับรอง ISO 9001 หลักสูตรมีเนื้อหาเชิงหลักการ ไม่ใช่การให้คำปรึกษาเฉพาะราย และการเข้าอบรมกับ EQA ไม่มีผลต่อผลการตรวจประเมิน

ดูหลักสูตรอบรม ISO 9001 ขอใบเสนอราคาตรวจรับรอง ISO 9001

เกี่ยวกับผู้ตรวจทานบทความ

Sriprapai Wongsrikul

ศรีประไพ วงศ์ศรีกุล (Sriprapai Wongsrikul)

วิทยากร / ผู้ตรวจประเมิน – มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร · วิทยากรที่ได้รับอนุมัติจาก BRCGS (Food Issue 9, Packaging Issue 7, Gluten-Free Issue 4) · FSPCA Lead Instructor (PCQI)

ตรวจสอบรายชื่อในทะเบียน BRCGS Approved Training Partner ↗

  • ปริญญาโท การจัดการอุตสาหกรรม (มหาวิทยาลัยรามคำแหง) · ปริญญาตรี วิทยาศาสตร์ จุลชีววิทยา (มจธ.)
  • ประสบการณ์ในอุตสาหกรรมผลิตพริกไทยและเครื่องเทศ 7 ปี ก่อนเริ่มงานตรวจประเมินตั้งแต่ปี 2006 กับหน่วยรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงานจาก UKAS, ANAB หรือ JAS-ANZ
  • ตรวจประเมิน BRCGS Food Safety, FSSC 22000, ISO 22000, GMP/GHPs และ HACCP, ISO 9001 และ ISO 14001 รวมถึงการตรวจซัพพลายเออร์ตามข้อกำหนดของผู้ค้าปลีกและผู้ผลิตอาหารระดับสากล
  • ประสบการณ์ตรวจประเมินในฮ่องกง มาเก๊า มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินเดีย · พัฒนาผู้ตรวจประเมินในบทบาท Operations Manager และการอนุมัติผู้ตรวจประเมินในประเทศจีน
  • เคยเป็นวิทยากรที่ได้รับอนุมัติสำหรับหลักสูตร ISO 22000 / FSSC 22000 Lead Auditor ที่ขึ้นทะเบียนกับ IRCA

ภาษาที่สอน: ไทยและอังกฤษ

ดูประวัติและบทความทั้งหมดที่ตรวจทาน →

หลักสูตรที่เกี่ยวข้อง

ISO 9001 ระบบบริหารคุณภาพ

EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้ และเป็นหน่วยตรวจรับรอง (Certification Body) ที่สามารถตรวจรับรองระบบตามมาตรฐานนี้ได้ด้วย

ดูรายละเอียดหลักสูตร

BRCGS (Food Safety / Packaging / Gluten-Free)

EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้

ดูรายละเอียดหลักสูตร

หลักสูตรมีเนื้อหาเป็นการทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษาเฉพาะราย และการเข้าอบรมไม่มีผลต่อผลการตรวจประเมิน

อบรมกับ EQA Thailand

หลักสูตรที่ตรงกับบทความนี้

อบรมข้อกำหนด ISO 9001:2026 ระบบบริหารคุณภาพ (1 วัน)

รอบ Public ถัดไป 21 ธันวาคม 2026 · 1 วัน · ฿3,500 ต่อท่าน (ยังไม่รวม VAT 7%)

สมัครรอบนี้ดูรายละเอียดหลักสูตร

อบรมการตรวจติดตามภายใน ISO 9001:2026 (Internal Audit)

รอบ Public ถัดไป 28 ธันวาคม 2026 · 1 วัน · ฿3,500 ต่อท่าน (ยังไม่รวม VAT 7%)

สมัครรอบนี้ดูรายละเอียดหลักสูตร

มีคำถามก่อนสมัคร ทักทีมงานได้เลย ถามทาง LINE

ขอการรับรอง ISO 9001 กับ EQA

กรอกใบสมัครขอรับรอง ISO 9001

EQA เป็นหน่วยรับรอง (Certification Body) จึงไม่ให้คำปรึกษาในการจัดทำระบบ บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป

ติดตามบทความและตารางอบรมใหม่ ๆ ได้ที่เพจ Facebook ของ EQA Thailand

ติดตามเพจ EQA Thailand
แชตทาง LINE