CQI-11: การตรวจประเมินระบบงาน Plating | Plating System Assessment (3rd Edition)

11 สิงหาคม 2025 8 นาที

ตรวจทานโดย อ.จีรศักดิ์ ม่วงชินผู้ตรวจประเมินและวิทยากร EQA Thailand · ผู้ตรวจประเมินขึ้นทะเบียน IATF · Certified in Cybersecurity (CC)

CQI-11: การตรวจประเมินระบบงาน Plating | Plating System Assessment (3rd Edition)

มาตรฐานสำคัญที่ช่วยควบคุมคุณภาพของกระบวนการชุบโลหะในอุตสาหกรรมยานยนต์

CQI-11 คืออะไร?

CQI-11: Plating System Assessment (PSA) เป็นหนึ่งในชุดมาตรฐานการประเมินกระบวนการพิเศษ (Special Process Assessments) ที่จัดทำโดย AIAG (Automotive Industry Action Group)

มาตรฐานนี้ออกแบบมาเพื่อ:

ประเมินและควบคุมคุณภาพของ กระบวนการชุบโลหะ (Electroplating / Electro-less / Conversion Coating)
ลดความแปรปรวน (Variation) และข้อผิดพลาดในขั้นตอนสำคัญ
สร้างมาตรฐานเดียวกันใน Supply Chain ยานยนต์ทั่วโลก

📌 ปัจจุบันอยู่ใน เวอร์ชันที่ 3 (3rd Edition) ซึ่งอัปเดตแนวทางให้สอดคล้องกับความเสี่ยงในอุตสาหกรรมสมัยใหม่

เหตุผลที่ CQI-11 สำคัญกับอุตสาหกรรมยานยนต์

กระบวนการชุบโลหะมีบทบาทสำคัญต่อ:

การป้องกันสนิม (Corrosion Protection)
การยึดติดผิว (Adhesion)
คุณภาพผิวของชิ้นส่วนภายนอกและชิ้นส่วนภายในเครื่องยนต์

แต่… เป็นกระบวนการที่ไม่สามารถตรวจสอบคุณภาพได้ 100% ภายหลังการผลิต เช่นเดียวกับกระบวนการพิเศษอื่นๆ จึงต้องมีระบบควบคุมที่เข้มงวด ตั้งแต่ต้นทาง

โครงสร้างของ CQI-11 (3rd Edition)

CQI-11 ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก:

ส่วนประเมิน	รายละเอียด
System Assessment	ตรวจสอบภาพรวม เช่น การสอบเทียบ, การควบคุมคุณภาพ, บุคลากร
Process Tables	ตารางประเมินตามประเภทงานชุบ เช่น ชุบนิกเกิล, ชุบโครเมียม, ชุบสังกะสี
Checklists รายเครื่องจักร	ใช้ประเมินกระบวนการตามจริงในหน้างาน (Shop-floor Audit)

ไฮไลต์ใหม่ใน CQI-11 เวอร์ชัน 3

เพิ่มข้อกำหนดด้าน การวิเคราะห์สารเคมีและการควบคุมสารละลาย
เน้น ความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability)
ปรับแนวทางให้สอดคล้องกับ IATF 16949 และแนวคิด Risk-Based Thinking
เพิ่มข้อแนะนำสำหรับกระบวนการ Zinc-Nickel, Tin, Passivation

ใครควรเรียนรู้หรืออบรมหลักสูตร CQI-11?

ตำแหน่งงาน	เหตุผลที่ควรเข้าใจ CQI-11
วิศวกรกระบวนการ / QA	เพื่อควบคุมคุณภาพกระบวนการชุบอย่างเป็นระบบ
ผู้จัดการฝ่ายผลิต	เตรียมความพร้อมก่อน Audit จาก OEM
Supplier Tier 1, 2	ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดของลูกค้า
ฝ่ายเคมี / ห้องแลบ	เข้าใจเกณฑ์การควบคุมค่าการละลายและสารเคมี

ประโยชน์จากการใช้ CQI-11 ในโรงงาน

✅ ลดของเสียจากปัญหาชุบไม่สม่ำเสมอ
✅ ลดปัญหาสนิมก่อนเวลา (Premature Corrosion)
✅ เพิ่มความมั่นใจจากลูกค้า OEM
✅ เป็นหลักฐานพร้อมใช้เมื่อมีการ Customer Audit

ตัวอย่างความเสี่ยงที่ CQI-11 ช่วยควบคุม

ความเสี่ยง	ผลกระทบ	CQI-11 ช่วยควบคุมอย่างไร
ความหนาของการชุบไม่สม่ำเสมอ	การป้องกันสนิมล้มเหลว	มีการกำหนดพารามิเตอร์ชัดเจนใน Process Tables
การปนเปื้อนในสารเคมี	เกิดคราบหรือการชุบผิดพลาด	บังคับให้มีการวิเคราะห์สารเคมีเป็นรอบ
การควบคุมอุณหภูมิของสารชุบผิดพลาด	เกิดการเปลี่ยนสีหรือคุณสมบัติเปลี่ยน	ระบบตรวจสอบอุณหภูมิเป็นข้อบังคับใน Job Audit
การจัดการของเสียไม่ได้มาตรฐาน	สิ่งแวดล้อมปนเปื้อน / ไม่ผ่าน Audit	มีข้อกำหนดการจัดเก็บสารเคมีและการทิ้งสาร

บทความแนะนำเพิ่มเติม

👉 CQI-9: ระบบการชุบความร้อน Heat Treat System Assessment
👉 หลักสูตรการวิเคราะห์ความเสี่ยง FMEA (AIAG & VDA)

สรุปจากผู้เชี่ยวชาญ

“ในฐานะผู้ที่คลุกคลีอยู่กับกระบวนการพิเศษกว่า 15 ปี ผมยืนยันว่า CQI-11 ไม่ใช่แค่เอกสารประกอบการ Audit แต่คือเครื่องมือที่ช่วยให้โรงงาน ลดปัญหาที่เกิดซ้ำ, สร้างความโปร่งใส, และตอบโจทย์ลูกค้าระดับสากล ได้อย่างแท้จริง”

# CQI-11: ระบบการประเมินกระบวนการชุบโลหะ (Plating) | คู่มือเวอร์ชันล่าสุด 3rd Edition

# เรียนรู้แนวทาง CQI-11 (3rd Edition) ในการควบคุมกระบวนการชุบโลหะ (Plating) สำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์ พร้อมแนวทางประเมินระบบให้พร้อมผ่าน Audit ลูกค้า

# CQI-11, Plating System Assessment, การชุบโลหะ, Special Process, AIAG, IATF 16949, CQI-11 คืออะไร

เกี่ยวกับผู้ตรวจทานบทความ

จีรศักดิ์ ม่วงชิน (Jeerasak Muangchin)

ผู้ตรวจประเมิน / วิทยากร – ระบบยานยนต์ คุณภาพ สิ่งแวดล้อม อาชีวอนามัยและความปลอดภัย และความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ · ผู้ตรวจประเมินขึ้นทะเบียน IATF · Certified in Cybersecurity (CC) · DPO Certified Level 1 & 2 (ICDL)

ปริญญาตรี เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (มสธ.) · ปริญญาโท MBA (มหาวิทยาลัยรามคำแหง หลักสูตรนานาชาติ) · ปริญญาตรี วิศวกรรมไฟฟ้ากำลัง (มจธ.)
Lead Auditor และวิทยากรกับหน่วยรับรองระดับสากลตั้งแต่ปี 2006 · เคยเป็นวิทยากรหลักที่ได้รับอนุมัติสำหรับหลักสูตร IRCA ISO 9001 Lead Auditor
ประสบการณ์ 4 ปีในตำแหน่ง Division Manager โรงงานอุปกรณ์ไฟฟ้าและฉีดพลาสติก ทำงานกับทีม APQP, MSA, SPC และ QMS
ตรวจประเมินและสอน IATF 16949, ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO 22301, ISO 39001, ISO/IEC 17025, ISO/IEC 27001 และ 27701, ISO 13485, ISCC, RSPO, คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (CFO/CFP), Core Tools (APQP, PPAP, FMEA, MSA, SPC), VDA 6.3 และ TISAX

ภาษาที่สอน: ไทยและอังกฤษ

ดูประวัติและบทความทั้งหมดที่ตรวจทาน →

อ่านต่อเกี่ยวกับมาตรฐานนี้: IATF 16949 และ Core Tools อุตสาหกรรมยานยนต์

ขอการรับรอง ISO 14001 กับ EQA

กรอกใบสมัครขอรับรอง ISO 14001 ขอใบเสนอราคาตรวจรับรอง

EQA เป็นหน่วยรับรอง (Certification Body) จึงไม่ให้คำปรึกษาในการจัดทำระบบ บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป