คำค้นที่พาผู้อ่านมาหน้า ISO 14001 ของเว็บไซต์นี้มากที่สุดคือ “ตัวอย่าง internal audit checklist iso 14001” บทความนี้จึงให้ไฟล์ตัวอย่างที่ใช้งานได้จริงในรูปแบบ Excel พร้อมอธิบายว่า checklist ที่ดีสำหรับข้อกำหนดรุ่น 2026 ต้องถามอะไร และต้องดูหลักฐานอะไร
ดาวน์โหลดไฟล์ตัวอย่าง (Excel)
ตัวอย่าง Internal Audit Checklist ISO 14001:2026 — 33 คำถามตรวจครอบคลุมข้อ 4 ถึงข้อ 10 พร้อมคอลัมน์หลักฐานที่ควรดู ช่องบันทึกผล (C / NC / OFI / NA) และแผ่นสรุปผลที่นับจำนวนอัตโนมัติ
ดาวน์โหลด EQA-ISO14001-2026-Internal-Audit-Checklist-Example.xlsx
ไฟล์นี้เป็นเอกสารตัวอย่างเพื่อการเรียนรู้ องค์กรต้องปรับคำถามและหลักฐานให้ตรงกับกระบวนการของตนเอง และอ่านคู่กับตัวมาตรฐาน ISO 14001:2026 ฉบับจริง EQA ในฐานะหน่วยรับรองไม่ได้จัดทำระบบหรือเอกสารให้ลูกค้า
checklist ตรวจติดตามภายในควรมีอะไรบ้าง
checklist ที่ใช้ได้จริงในการตรวจไม่ใช่รายการข้อกำหนดที่ถามว่า “มีหรือไม่มี” แต่เป็นชุดคำถามที่พาผู้ตรวจไปดูหลักฐานและการปฏิบัติจริง ไฟล์ตัวอย่างจึงออกแบบให้แต่ละแถวมีองค์ประกอบดังนี้
- หมายเลขข้อและหัวข้อข้อกำหนด ตามโครงสร้างของ ISO 14001:2026 เพื่อให้ผลการตรวจอ้างอิงกลับไปยังมาตรฐานได้
- คำถามตรวจ เขียนเป็นคำถามปลายเปิดที่ต้องตอบด้วยหลักฐาน เช่น “องค์กรระบุประเด็นภายนอกและภายในไว้อย่างไร และทบทวนเมื่อไร” ไม่ใช่ “มีการวิเคราะห์บริบทหรือไม่”
- หลักฐานหรือบันทึกที่ควรดู เพื่อให้ผู้ตรวจที่ยังมีประสบการณ์น้อยรู้ว่าจะขอดูอะไรจากผู้รับการตรวจ
- ผลการตรวจ แยกเป็นสอดคล้อง (C) ไม่สอดคล้อง (NC) โอกาสในการปรับปรุง (OFI) และไม่เกี่ยวข้อง (NA)
- สิ่งที่พบและหลักฐานที่ตรวจสอบ ซึ่งเป็นส่วนที่สำคัญที่สุด เพราะข้อบกพร่องที่ไม่มีหลักฐานอ้างอิงจะปิดไม่ได้และโต้แย้งได้
ข้อกำหนดรุ่น 2026 ที่ checklist รุ่นเก่ายังไม่มี
ถ้าองค์กรใช้ checklist ที่ทำไว้ตั้งแต่ฉบับ 2015 จะมีคำถามที่ขาดไปอย่างน้อยสี่กลุ่ม ซึ่งไฟล์ตัวอย่างใส่ไว้แล้ว
- บริบทที่ครอบคลุมสภาพภูมิอากาศ ความหลากหลายทางชีวภาพ มลพิษ และความพร้อมของทรัพยากร (ข้อ 4.1) อ่านการตีความใน ข้อ 4.1 บริบทขององค์กร และ สภาพภูมิอากาศในบริบทองค์กร
- ความเสี่ยงและโอกาสที่แยกเป็นข้อ 6.1.4 และการวางแผนปฏิบัติการในข้อ 6.1.5 อ่าน ข้อ 6.1.4 และ 6.1.5
- การวางแผนการเปลี่ยนแปลง ข้อ 6.3 ซึ่งต้องมีหลักฐานว่าเมื่อเปลี่ยนกระบวนการ วัตถุดิบ หรือกฎหมาย องค์กรวางแผนก่อนลงมือ อ่าน ข้อ 6.3 การวางแผนการเปลี่ยนแปลง
- มุมมองวงจรชีวิตในการควบคุมการปฏิบัติงานและการจัดหาจากภายนอก (ข้อ 8.1) อ่าน มุมมองวงจรชีวิต และ การควบคุมผู้ส่งมอบภายนอก
รายการเปรียบเทียบทั้งหมดอยู่ใน Checklist ตรวจติดตามภายในตาม ISO 14001:2026 ต้องเพิ่มอะไรบ้าง และ ISO 14001:2026 เปลี่ยนอะไรบ้าง
วิธีใช้ไฟล์ตัวอย่างในการตรวจจริง
- ตัดและเพิ่มคำถามตามพื้นที่ที่ตรวจ การตรวจฝ่ายผลิตไม่จำเป็นต้องถามข้อ 5.1 กับหัวหน้ากะ แต่ต้องถามข้อ 7.3 และ 8.2 ให้ละเอียด ทำเครื่องหมาย NA ในข้อที่ไม่เกี่ยวข้องแทนการลบทิ้ง เพื่อให้เห็นว่าผู้ตรวจพิจารณาแล้ว
- เตรียมคำถามติดตาม จากผลการตรวจครั้งก่อนและข้อบกพร่องที่ยังเปิดอยู่ ข้อ 9.2 กำหนดให้โปรแกรมการตรวจคำนึงถึงผลการตรวจครั้งก่อน
- บันทึกหลักฐานให้ระบุตัวได้ เช่น เลขที่เอกสาร วันที่ของบันทึก หรือชื่อเครื่องจักร ไม่ใช่เขียนว่า “มีบันทึกครบ”
- ส่งต่อผลไปยังกระบวนการอื่น ข้อบกพร่อง (NC) ต้องออกใบขอให้ปฏิบัติการแก้ไขและติดตามตามข้อ 10.2 ส่วนผลสรุปทั้งหมดเป็นปัจจัยนำเข้าของการทบทวนฝ่ายบริหารตามข้อ 9.3 อ่าน ข้อ 9.2 การตรวจติดตามภายใน และ การทบทวนฝ่ายบริหาร
ตรวจภายในเสร็จแล้ว ขั้นต่อไป
- องค์กรที่กำลังเปลี่ยนผ่านจากรุ่น 2015 ใช้ แบบประเมินความพร้อมเปลี่ยนผ่าน ISO 14001:2026 เพื่อดูว่าพร้อมรับการตรวจเปลี่ยนผ่านหรือยัง กำหนดเวลาอยู่ใน ISO 14001:2026 ต้องเปลี่ยนผ่านภายในเมื่อไร
- ผู้ตรวจติดตามภายในที่ต้องการอบรมตามข้อกำหนดรุ่น 2026 ดูหลักสูตร Internal Audit ISO 14001:2026 (In-house) ได้ที่ หลักสูตรทั้งหมด
- องค์กรที่ต้องการขอการรับรองหรือโอนย้ายใบรับรองมา EQA ดู การตรวจรับรอง ISO 14001 กับ EQA
เกี่ยวกับผู้ตรวจทานบทความ

ศรีประไพ วงศ์ศรีกุล (Sriprapai Wongsrikul)
วิทยากร / ผู้ตรวจประเมิน – มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร · วิทยากรที่ได้รับอนุมัติจาก BRCGS (Food Issue 9, Packaging Issue 7, Gluten-Free Issue 4) · FSPCA Lead Instructor (PCQI)
- ปริญญาโท การจัดการอุตสาหกรรม (มหาวิทยาลัยรามคำแหง) · ปริญญาตรี วิทยาศาสตร์ จุลชีววิทยา (มจธ.)
- ประสบการณ์ในอุตสาหกรรมผลิตพริกไทยและเครื่องเทศ 7 ปี ก่อนเริ่มงานตรวจประเมินตั้งแต่ปี 2006 กับหน่วยรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงานจาก UKAS, ANAB หรือ JAS-ANZ
- ตรวจประเมิน BRCGS Food Safety, FSSC 22000, ISO 22000, GMP/GHPs และ HACCP, ISO 9001 และ ISO 14001 รวมถึงการตรวจซัพพลายเออร์ตามข้อกำหนดของผู้ค้าปลีกและผู้ผลิตอาหารระดับสากล
- ประสบการณ์ตรวจประเมินในฮ่องกง มาเก๊า มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินเดีย · พัฒนาผู้ตรวจประเมินในบทบาท Operations Manager และการอนุมัติผู้ตรวจประเมินในประเทศจีน
- เคยเป็นวิทยากรที่ได้รับอนุมัติสำหรับหลักสูตร ISO 22000 / FSSC 22000 Lead Auditor ที่ขึ้นทะเบียนกับ IRCA
ภาษาที่สอน: ไทยและอังกฤษ
หลักสูตรที่เกี่ยวข้อง
ISO 14001 ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม
EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้ และเป็นหน่วยตรวจรับรอง (Certification Body) ที่สามารถตรวจรับรองระบบตามมาตรฐานนี้ได้ด้วย
หลักสูตรมีเนื้อหาเป็นการทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษาเฉพาะราย และการเข้าอบรมไม่มีผลต่อผลการตรวจประเมิน
อ่านต่อเกี่ยวกับมาตรฐานนี้: ISO 14001 ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม
ขอการรับรอง ISO 14001 กับ EQA
- ขั้นตอนและระยะเวลาตั้งแต่ยื่นใบสมัครถึงได้ใบรับรอง
- ค่าตรวจรับรองคิดจากอะไร (IAF MD 5)
- วิธีเลือกหน่วยรับรอง 7 ข้อที่ตรวจสอบได้
EQA เป็นหน่วยรับรอง (Certification Body) จึงไม่ให้คำปรึกษาในการจัดทำระบบ บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป

ตรวจรับรองหลายมาตรฐานพร้อมกัน วันตรวจลดได้เมื่อใด: หลักการของ IAF MD 11
ISO 14001:2026 ต้องเปลี่ยนผ่านภายในเมื่อไร? กำหนดเวลาทางการ สิ่งที่เปลี่ยน และสิ่งที่องค์กรต้องเตรียม
ISO 14001 กับโรงงานฟอกย้อมสิ่งทอ: อ่านข้อกำหนดผ่านหน้างานในบริบทไทย