คือเอกสารในระบบบริหารคุณภาพที่กำหนดขั้นตอนการควบคุมคุณภาพผลิตภัณฑ์ ตั้งแต่การตรวจรับวัตถุดิบ การควบคุมระหว่างกระบวนการผลิต ไปจนถึงการตรวจสอบผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปก่อนส่งมอบ เพื่อให้มั่นใจว่าสินค้าเป็นไปตามข้อกำหนดและความต้องการของลูกค้า สอดคล้องกับ ISO 9001:2026
สำหรับโรงงานที่ทำระบบ ISO 9001, IATF 16949 หรือ GHPs/HACCP ระเบียบปฏิบัติการควบคุมคุณภาพเป็นหนึ่งในเอกสารหลักที่ผู้ตรวจประเมินมองหา เพราะเป็นหลักฐานว่าองค์กรควบคุมคุณภาพอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่ตรวจปลายทาง
ทำไมต้องมีระเบียบปฏิบัติการควบคุมคุณภาพ
ISO 9001:2026 กำหนดให้ควบคุมการผลิตและการให้บริการในหลายข้อที่เกี่ยวข้องโดยตรง:
- ข้อ 8.5 การผลิตและการให้บริการ: ควบคุมสภาวะการผลิตให้เป็นไปตามที่กำหนด
- ข้อ 8.6 การปล่อยผลิตภัณฑ์และบริการ: ต้องผ่านเกณฑ์ก่อนส่งมอบ
- ข้อ 8.7 การควบคุมผลผลิตที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด: แยก ชี้บ่ง และจัดการของเสีย
- ข้อ 7.1.5 ทรัพยากรการเฝ้าติดตามและการวัด: เครื่องมือวัดต้องเหมาะสมและสอบเทียบ
ระเบียบปฏิบัติการควบคุมคุณภาพควรมีอะไรบ้าง?
| องค์ประกอบ | สิ่งที่ต้องระบุ |
|---|---|
| วัตถุประสงค์และขอบเขต | ครอบคลุมการควบคุมคุณภาพขั้นตอนใดบ้าง |
| การตรวจรับวัตถุดิบ (Incoming) | เกณฑ์ตรวจรับ แผนสุ่มตัวอย่าง และการจัดการของไม่ผ่าน |
| การควบคุมระหว่างกระบวนการ (In-process) | จุดตรวจ ความถี่ และผู้รับผิดชอบ |
| การตรวจผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป (Final) | เกณฑ์การยอมรับก่อนปล่อยสินค้า |
| การชี้บ่งสถานะการตรวจ | ผ่าน/ไม่ผ่าน/รอตรวจ ให้ชัดเจน |
| ผลิตภัณฑ์ที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด | การแยก ชี้บ่ง และการดำเนินการแก้ไข |
| เครื่องมือวัดและการสอบเทียบ | รายการเครื่องมือและสถานะการสอบเทียบ |
| บันทึกคุณภาพ (Records) | แบบฟอร์มและระยะเวลาจัดเก็บ |
ดาวน์โหลด: ตัวอย่างระเบียบปฏิบัติการควบคุมคุณภาพ (QP-QC-01) ฟรี
เทมเพลตพร้อมปรับใช้ จัดทำโดยผู้ตรวจประเมินและวิทยากรของ EQA Thailand
ปรับปรุงไฟล์ตัวอย่าง ก.ย. 2026: เปลี่ยนเป็นไฟล์ .docx และอ้างอิงข้อกำหนด ISO 9001:2026
นำไปใช้จริงอย่างไร
- ปรับหัวข้อในเทมเพลตให้ตรงกับกระบวนการผลิตขององค์กร
- กำหนดจุดตรวจและเกณฑ์การยอมรับในแต่ละขั้นตอนให้ชัดเจน
- เชื่อมโยงกับแบบฟอร์มบันทึกผลการตรวจ (Inspection record)
- กำหนดผู้รับผิดชอบและอำนาจการปล่อยสินค้า
- อบรมพนักงาน QC และทบทวนประสิทธิผลเป็นระยะ
อยากวางระบบควบคุมคุณภาพให้ผ่านการตรวจ?
EQA Training ให้บริการฝึกอบรมหลักสูตร ISO 9001, IATF 16949 และ GHPs/HACCP ทั้งแบบ In-house และ Public เพื่อให้ทีมงานของคุณเข้าใจข้อกำหนดและจัดทำระบบได้ด้วยตนเอง
คำถามที่พบบ่อย
QC กับ QA ต่างกันอย่างไร?
QC (Quality Control) เน้นการตรวจสอบและควบคุมคุณภาพผลิตภัณฑ์ ส่วน QA (Quality Assurance) เน้นการสร้างความมั่นใจในระบบและกระบวนการโดยรวม ทั้งสองทำงานเสริมกัน
ต้องมีแผนการสุ่มตัวอย่างไหม?
ควรมี เพื่อกำหนดจำนวนตัวอย่างและเกณฑ์ยอมรับที่ชัดเจนและทำซ้ำได้ เช่น อ้างอิงมาตรฐานการสุ่ม
บทความที่เกี่ยวข้อง: การควบคุมเอกสาร (DCC) + ตัวอย่างระเบียบปฏิบัติ · คลังบทความทั้งหมด · หลักสูตรฝึกอบรมทั้งหมด
เกี่ยวกับผู้ตรวจทานบทความ

ศรีประไพ วงศ์ศรีกุล (Sriprapai Wongsrikul)
วิทยากร / ผู้ตรวจประเมิน – มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร · วิทยากรที่ได้รับอนุมัติจาก BRCGS (Food Issue 9, Packaging Issue 7, Gluten-Free Issue 4) · FSPCA Lead Instructor (PCQI)
- ปริญญาโท การจัดการอุตสาหกรรม (มหาวิทยาลัยรามคำแหง) · ปริญญาตรี วิทยาศาสตร์ จุลชีววิทยา (มจธ.)
- ประสบการณ์ในอุตสาหกรรมผลิตพริกไทยและเครื่องเทศ 7 ปี ก่อนเริ่มงานตรวจประเมินตั้งแต่ปี 2006 กับหน่วยรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงานจาก UKAS, ANAB หรือ JAS-ANZ
- ตรวจประเมิน BRCGS Food Safety, FSSC 22000, ISO 22000, GMP/GHPs และ HACCP, ISO 9001 และ ISO 14001 รวมถึงการตรวจซัพพลายเออร์ตามข้อกำหนดของผู้ค้าปลีกและผู้ผลิตอาหารระดับสากล
- ประสบการณ์ตรวจประเมินในฮ่องกง มาเก๊า มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินเดีย · พัฒนาผู้ตรวจประเมินในบทบาท Operations Manager และการอนุมัติผู้ตรวจประเมินในประเทศจีน
- เคยเป็นวิทยากรที่ได้รับอนุมัติสำหรับหลักสูตร ISO 22000 / FSSC 22000 Lead Auditor ที่ขึ้นทะเบียนกับ IRCA
ภาษาที่สอน: ไทยและอังกฤษ
หลักสูตรที่เกี่ยวข้อง
GHPs / HACCP ระบบการจัดการความปลอดภัยอาหาร
EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้ และเป็นหน่วยตรวจรับรอง (Certification Body) ที่สามารถตรวจรับรองระบบตามมาตรฐานนี้ได้ด้วย
ISO 9001 ระบบบริหารคุณภาพ
EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้ และเป็นหน่วยตรวจรับรอง (Certification Body) ที่สามารถตรวจรับรองระบบตามมาตรฐานนี้ได้ด้วย
หลักสูตรมีเนื้อหาเป็นการทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษาเฉพาะราย และการเข้าอบรมไม่มีผลต่อผลการตรวจประเมิน
อ่านต่อเกี่ยวกับมาตรฐานนี้: ISO 9001 ระบบบริหารคุณภาพ
ขอการรับรอง ISO 9001 กับ EQA
- ขั้นตอนและระยะเวลาตั้งแต่ยื่นใบสมัครถึงได้ใบรับรอง
- ค่าตรวจรับรองคิดจากอะไร (IAF MD 5)
- วิธีเลือกหน่วยรับรอง 7 ข้อที่ตรวจสอบได้
EQA เป็นหน่วยรับรอง (Certification Body) จึงไม่ให้คำปรึกษาในการจัดทำระบบ บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป

ISO 9001:2026 ข้อ 4.2 ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย: ข้อกำหนดต้องการอะไร และผู้ตรวจประเมินดูอะไร
ISO 9001:2026 ข้อ 4.1 บริบทขององค์กร: ข้อกำหนดต้องการอะไร และผู้ตรวจประเมินดูอะไร
ตรวจรับรองหลายมาตรฐานพร้อมกัน วันตรวจลดได้เมื่อใด: หลักการของ IAF MD 11