โดยสรุป ข้อกำหนดฉบับ Revised 2022 ยังตั้งอยู่บนพื้นฐาน Codex เดิม แต่ จัดโครงสร้างและเลขข้อใหม่ให้ชัดเจนขึ้น เปลี่ยนจากการแบ่งเป็นส่วนที่ 1-9 มาเป็น ข้อที่ 7-19 แบบ clause-based ยกบทบาทของผู้เกี่ยวข้องและความมุ่งมั่นของผู้บริหารขึ้นมาให้เด่นชัด ขณะที่สาระหลักด้านสุขลักษณะ (GHPs) และหลักการ HACCP 12 ขั้นตอน / 7 หลักการ ยังคงเดิม
สำหรับโรงงานที่ทำระบบ GHPs/HACCP, ISO 22000 หรือ FSSC 22000 สิ่งสำคัญคือต้องปรับเอกสารและการอ้างอิงข้อกำหนดให้ตรงกับการจัดเลขข้อใหม่ และทบทวนว่าหัวข้อที่ถูกยกให้เด่นขึ้น (เช่น บทบาทผู้บริหาร การฝึกอบรม การจัดการสารก่อภูมิแพ้) ได้ถูกนำไปปฏิบัติจริงหรือยัง
ภาพรวมสิ่งที่เปลี่ยนไปในฉบับ 2022
- จัดเป็นระบบข้อที่ชัดเจนขึ้น: GHPs อยู่ในบทที่ 1 (ข้อ 7-15) และ HACCP อยู่ในบทที่ 2 (ข้อ 16-19)
- ยกบทบาทผู้เกี่ยวข้องขึ้นมาชัด: เพิ่มหัวข้อ 4.1 บทบาทของหน่วยงานผู้มีอำนาจ ผู้ประกอบธุรกิจอาหาร และผู้บริโภค
- เน้นความมุ่งมั่นของผู้บริหาร: ยกหัวข้อ 5.1 Management commitment to food safety ให้เด่น
- การฝึกอบรมเป็นหมวดเอกเทศ: ข้อ 10 Training and competence
- การจัดการสารก่อภูมิแพ้ (Allergen): ระบุชัดในข้อ 13.2.7 ภายใต้การควบคุมการทำงาน
- Annex จัดใหม่: จาก Annex 1 + Diagram เป็น Annex I-IV เพิ่มตารางกำหนดจุดควบคุมวิกฤต (CCP)
ตารางเปรียบเทียบ Revised 2020 vs Revised 2022
| หัวข้อ | Revised 2020 | Revised 2022 |
|---|---|---|
| การจัดโครงสร้าง | แบ่งเป็นส่วนที่ 1-9 | แบ่งเป็นข้อที่ 7-19 (clause-based) |
| บทบาทผู้เกี่ยวข้อง | รวมอยู่ในหลักการทั่วไป | แยกชัด ข้อ 4.1 Roles of Competent Authorities / FBO / Consumers |
| ความมุ่งมั่นผู้บริหาร | มี Management Commitment | ยกเด่น ข้อ 5.1 Management commitment to food safety |
| การฝึกอบรม | ส่วนที่ 4 | ข้อ 10 Training and competence |
| GHPs (บทที่ 1) | ส่วนที่ 1-9 | ข้อ 7-15 |
| HACCP (บทที่ 2) | ส่วนที่ 1-3 | ข้อ 16-19 (12 ขั้นตอน / 7 หลักการ คงเดิม) |
| ภาคผนวก (Annex) | Annex 1 + Diagram 1-3 | Annex I-IV + ตารางกำหนด CCP |
* ตารางนี้เป็นสรุปภาพรวม รายละเอียดการเทียบแบบข้อต่อข้อทั้งหมดอยู่ในไฟล์ด้านล่าง
ดาวน์โหลด: ไฟล์เปรียบเทียบ GHPs & HACCP 2020 vs 2022 ฉบับเต็ม (ฟรี)
ตารางเทียบข้อกำหนดแบบข้อต่อข้อครบทุกหัวข้อ จัดทำโดยทีมผู้ตรวจประเมินของ EQA Thailand
หัวข้อสำคัญที่โรงงานต้องโฟกัส
- วัฒนธรรมความปลอดภัยอาหาร และความมุ่งมั่นผู้บริหาร ต้องแสดงให้เห็นเป็นรูปธรรม ไม่ใช่แค่เอกสาร
- การจัดการสารก่อภูมิแพ้ (Allergen Management) ระบุ ควบคุม และป้องกันการปนเปื้อนข้าม
- การควบคุมน้ำ สิ่งแวดล้อม และสัตว์รบกวน ตามข้อ 8, 9, 11
- การเฝ้าติดตามและการทวนสอบ (Monitoring และ Verification) พร้อมหลักฐานบันทึก
- ความสามารถและการฝึกอบรมบุคลากร ตามข้อ 10
เตรียมโรงงานให้พร้อมสำหรับ GHPs/HACCP ฉบับล่าสุด
EQA Training ให้บริการฝึกอบรมหลักสูตร GHPs/HACCP, ISO 22000, FSSC 22000 และ BRCGS ทั้งแบบ In-house และ Public เพื่อให้ทีมงานเข้าใจข้อกำหนดและจัดทำระบบได้ด้วยตนเอง
คำถามที่พบบ่อย
ต้องเปลี่ยนเอกสารทั้งหมดเลยไหมถ้าใช้ฉบับ 2022?
ไม่จำเป็นต้องรื้อทั้งหมด สาระหลักยังเหมือนเดิม แต่ควรปรับการอ้างอิงเลขข้อและตรวจว่าหัวข้อที่ถูกยกให้เด่น (บทบาทผู้บริหาร การฝึกอบรม การจัดการสารก่อภูมิแพ้) ถูกนำไปปฏิบัติครบ
หลัก HACCP 12 ขั้นตอน / 7 หลักการ เปลี่ยนไหม?
ไม่เปลี่ยน หลักการ HACCP ยังคง 12 ขั้นตอนและ 7 หลักการเช่นเดิม ในฉบับ 2022 อยู่ในบทที่ 2 ข้อ 16-19
GHPs ต่างจาก GMP อย่างไร?
GHPs (Good Hygiene Practices) เป็นคำที่ Codex ใช้แทนแนวคิดสุขลักษณะที่ดีในการผลิตอาหาร ครอบคลุมกว้างและเป็นพื้นฐานก่อนนำ HACCP มาใช้
บทความที่เกี่ยวข้อง: DCC / การควบคุมเอกสารคืออะไร · คลังบทความเทคนิคทั้งหมด · หลักสูตรฝึกอบรมทั้งหมด
เกี่ยวกับผู้ตรวจทานบทความ
ศรีประไพ วงศ์ศรีกุล (Sriprapai Wongsrikul)
วิทยากร / ผู้ตรวจประเมิน – มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร · วิทยากรที่ได้รับอนุมัติจาก BRCGS (Food Issue 9, Packaging Issue 7, Gluten-Free Issue 4) · FSPCA Lead Instructor (PCQI)
- ปริญญาโท การจัดการอุตสาหกรรม (มหาวิทยาลัยรามคำแหง) · ปริญญาตรี วิทยาศาสตร์ จุลชีววิทยา (มจธ.)
- ประสบการณ์ในอุตสาหกรรมผลิตพริกไทยและเครื่องเทศ 7 ปี ก่อนเริ่มงานตรวจประเมินตั้งแต่ปี 2006 กับหน่วยรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงานจาก UKAS, ANAB หรือ JAS-ANZ
- ตรวจประเมิน BRCGS Food Safety, FSSC 22000, ISO 22000, GMP/GHPs และ HACCP, ISO 9001 และ ISO 14001 รวมถึงการตรวจซัพพลายเออร์ตามข้อกำหนดของผู้ค้าปลีกและผู้ผลิตอาหารระดับสากล
- ประสบการณ์ตรวจประเมินในฮ่องกง มาเก๊า มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินเดีย · พัฒนาผู้ตรวจประเมินในบทบาท Operations Manager และการอนุมัติผู้ตรวจประเมินในประเทศจีน
- เคยเป็นวิทยากรที่ได้รับอนุมัติสำหรับหลักสูตร ISO 22000 / FSSC 22000 Lead Auditor ที่ขึ้นทะเบียนกับ IRCA
ภาษาที่สอน: ไทยและอังกฤษ
หลักสูตรที่เกี่ยวข้อง
GHPs / HACCP ระบบการจัดการความปลอดภัยอาหาร
EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้ และเป็นหน่วยตรวจรับรอง (Certification Body) ที่สามารถตรวจรับรองระบบตามมาตรฐานนี้ได้ด้วย
BRCGS (Food Safety / Packaging / Gluten-Free)
EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้
หลักสูตรมีเนื้อหาเป็นการทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษาเฉพาะราย และการเข้าอบรมไม่มีผลต่อผลการตรวจประเมิน
อ่านต่อเกี่ยวกับมาตรฐานนี้: ความปลอดภัยอาหาร GHPs, HACCP, ISO 22000, FSSC 22000, BRCGS
ขอการรับรอง GHPs/HACCP กับ EQA
- ขั้นตอนและระยะเวลาตั้งแต่ยื่นใบสมัครถึงได้ใบรับรอง
- ค่าตรวจรับรองคิดจากอะไร (IAF MD 5)
- วิธีเลือกหน่วยรับรอง 7 ข้อที่ตรวจสอบได้
กรอกใบสมัครขอรับรอง GHPs/HACCP
EQA เป็นหน่วยรับรอง (Certification Body) จึงไม่ให้คำปรึกษาในการจัดทำระบบ บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป
ISO 22000 ข้อ 7.5 เอกสารสารสนเทศ: เมื่อประกาศกระทรวงและข้อกำหนดของลูกค้าเป็นเอกสารของระบบ
ISO 22000 ข้อ 4.4 ระบบการจัดการความปลอดภัยของอาหาร: กริยา “ปรับให้ทันสมัย” ที่มีเพิ่มจากโครงสร้างร่วม
ISO 22000 ข้อ 6.3 การวางแผนการเปลี่ยนแปลง: เมื่อการเปลี่ยนตัวบุคคลเป็นการเปลี่ยนแปลงของระบบ