ISO22000:2018 ข้อกำหนด 8.5.2.4 การเลือกและการเลือกประเภทมาตรการควบคุม ต้องทำอย่างไร ?

ISO22000:2018 ข้อกำหนด 8.5.2.4 การเลือกและการเลือกประเภทมาตรการควบคุม ต้องทำอย่างไร ? | EQA Thailand
หมายเหตุฉบับมาตรฐาน: บทความนี้อ้างอิง FSSC 22000 เวอร์ชันก่อนหน้า ฉบับปัจจุบันคือ FSSC 22000 Version 7 และโปรแกรมพื้นฐานอ้างอิง ISO 22002 ฉบับปี 2025 อ่าน สรุปการเปลี่ยนแปลงใน Version 7 และ ISO 22002 ฉบับปี 2025

ISO22000:2018 ข้อกำหนด 8.5.2.4 การเลือกและการเลือกประเภทมาตรการควบคุม ต้องทำอย่างไร ?

การเริ่มขั้นตอนวิเคราะห์อันตรายทำได้ดังนี้

  1. จัดทำแผนผังการไหลของกระบวนการผลิต โดยเริ่มตั้งแต่ การรับวัตถุดิบ การผลิตและ การขนส่งสินค้า
  2. ทำวิเคราะห์อันตราย
  • ชี้บ่งความอันตรายและการระบุระดับที่ยอมรับได้ ซึ่ง อันตรายที่ต้องพิจารณา มีดังนี้

อันตรายทางด้านจุลินทรีย์ อันตรายทางด้านกายภาพ อันตรายทางด้านเคมี (รวมทั้งด้านรังสี ) อันตรายทางด้านสารก่อภูมิแพ้   หรือ อาจจะรวมด้านอาหารปลอม หรือการตั้งใจทำให้เกิดการปนเปื้อน ยิ่งดี

  • ระบุขั้นตอน เช่น การรับวัตถุดิบ การผลิตและ การขนส่งสินค้า ที่มีอันตรายต่อความปลอดภัยในอาหารแต่ละประเภทสามารถเกิดขึ้น ทำให้เกิด เพิ่มขึ้น หรือ มีอยู่ได้
  • ระบุระดับที่ยอมรับได้ในผลิตภัณฑ์สุดท้ายของแต่ละอันตรายต่อความปลอดภัยในอาหารที่ถูกชี้บ่ง
  1. การประเมินอันตราย
  • โอกาสเกิดขึ้นของความอันตรายต่อผลิตภัณฑ์สุดท้าย ก่อนการประยุกต์ใช้มาตรการควบคุม
  • ความรุนแรงของผลกระทบที่อันตรายต่อสุขภาพที่เกี่ยวกับจุดประสงค์การใช้งาน

โมเดลประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพสองมิติ เทียบโอกาสเกิดกับความรุนแรงของผลกระทบ

  1. เลือกมาตรการควบคุมที่เหมาะสมหรือมาตรการควบคุมแบบรวม ที่สามารถป้องกันหรือลดความอันตรายต่อความปลอดภัยในอาหารที่สำคัญซึ่งได้ถูกชี้บ่งไว้ ลงสู่ระดับที่ยอมรับได้ที่กำหนดไว้ เช่น มีอันตรายทางกายภาพ เศษหิน เศษดิน ปนเปื้อนมา
  2. สร้างวิธีการเพื่อเลือกมาตรการควบคุมไหน ที่จะเป็นการควบคุมแบบ เป็น OPRPs หรือจัดการที่ CCPs

สำหรับการ version ล่าสุดของ ISO22000 นั้น คำนิยามของ CCP และ OPRPs มีการปรับเปลี่ยน ซึ่งทำให้เกิดคความชัดเจนขึ้น

OPRP หมายถึง มาตรการควบคุม หรือมาตรการควบคุมแบบรวม ที่ประยุกต์ใช้เพื่อป้องกันหรือลด อันตรายที่มีนัยยะของด้านอาหาร ให้อยู่ในระดับยอมรับได้ และที่มีการกำหนด เกณฑ์การปฏิบัติ  ที่ระบุไว้ เช่น การวัด หรือ การเฝ้าสังเกตทำให้เกิดการควบคุม กระบวนการ และ/หรือ ผลิตภัณฑ์ ที่มีประสิทธิภาพ

CCP หมายถึง ขั้นตอนในกระบวนการที่นำ มาตรการควบคุม มาใช้ประยุกต์ใช้เพื่อป้องกันหรือลด อันตรายที่มีนัยยะในอาหาร ให้อยู่ในระดับยอมรับได้ และที่ซึ่งจะมีการกำหนดค่าวิกฤติ ที่ระบุไว้ ซึ่ง การวัด ที่ทำให้ประยุกต์ใช่การดำเนินการแก้ไข

ตัวอย่างสำหรับคำถามที่สามารถใช้เป็นวิธีการเลือก ดังนี้

Q1  : บนพื้นฐานของ โอกาสในการเกิดและ การรักษาผลกระทบต่อสุขภาพ ของอันตรายนี้มีนัยยะหรือไม่  ?

ซึ่งท่านสามารถกำหนด นัยยะสำคัญที่ระดับ Cr/Ma ถึงตอบว่าใช่  หากเป็นอันตรายที่ไม่ได้มีนัยยะระดับดังกล่าว มาตรการควบคุมที่เลือกใช้ เช่น GMP/PRPs หรือ SOPต่างๆ ก็เพียงพอต่อการควบคุมอันตรายดังกล่าว

Q2 : ขั้นตอนถัดไป แบบเดียวหรือมาตรการร่วม (รวมทั้งคาดว่ามีการใช้โดยผู้บริโภค เช่น ทำให้สุกก่อนรับประทาน) รับประกันว่าสามารถเอาออกได้ ใช่หรือไม่ ?

หากตอบ ใช่ หมายความว่าหยุดการต่อ ให้ระบุขั้นตอนที่สามารถดำเนินการกำจัดอันตรายดังกล่าวได้

Q3 : มาตรการควบคุมสามารถ วัด หรือ ปฏิบัติได้ในขั้นตอนนี้ และ ขั้นตอนเหล่านี้สามารถยกเว้น ลด หรือรักษา อันตรายที่มีนัยยะสำคัญนี้หรือไม่ (ตามความจำเป็น) ?

หากตอบไม่ ต้องทำการปรับปรุง เพื่อกำหนดมาตรการควบคุมให้มีขึ้น หลังจากนั้นก็ เริ่มสอบถามที่ Q1 อีกครั้งหนึ่ง

Q4 : มีความจำเป็นที่ต้องจัดทำค่า CL สำหรับมาตรการควบคุมนี้หรือไม่ ?

หากตอบไม่ มาตรการควบคุมนี้อยู่ภายใต้ OPRPs

Q5 : มีความจำเป็นที่ต้องติดตาม มาตรการควบคุมในรูปแบบ การดำเนินการที่สามารถดำเนินการได้แบบทันที เมื่อออกนอกการควบคุม หรือสูญเสียการควบคุม

หากตอบใช่ มาตรการควบคุมนี้อยู่ภายใต้ CCP

Step.No. Raw Material/Process step Hazard Potential hazard state
(biological, chemical or physical) allergens and radiological  ระบุอันตราย สาเหตุและแหล่งที่มา
Significance of  Hazard Control Measure (มาตรการควบคุม) OPRPs /CCP assesment ? CCP /OPRPs ? Subsequen step
B/C/P/A/R LI SE Si Q1 Q2 Q3 Q4 Q5
1 การรับเข้าวัตถุดิบ XX B เชื้อโรค Bacillus ปนเปื้อนมากับวัตถุดิบ H M MA การคัดเลือกและประเมินผู้ขาย และ การตรวจรับเข้าวัตถุดิบ  ( ความชื้น ไม่เกิน 14 %)
C เคมี สารเคมีในการผลิตแป้ง ตกค้าง

แล้วจะผ่านตามข้อกำหนดหรือไม่  หากใช้คำถามทั้ง 5  ?

สำหรับคำถามที่ Q1-Q3 เป็นข้อกำหนดที่ 8.5.2.4.1 a,b

สำหรับคำถามที่ Q4-Q5 เป็นข้อกำหนดที่ 8.5.2.4.2 a,b,c

 

โดย #Food #EqualA #Thailand

เกี่ยวกับผู้ตรวจทานบทความ

Sriprapai Wongsrikul

ศรีประไพ วงศ์ศรีกุล (Sriprapai Wongsrikul)

วิทยากร / ผู้ตรวจประเมิน – มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร · วิทยากรที่ได้รับอนุมัติจาก BRCGS (Food Issue 9, Packaging Issue 7, Gluten-Free Issue 4) · FSPCA Lead Instructor (PCQI)

  • ปริญญาโท การจัดการอุตสาหกรรม (มหาวิทยาลัยรามคำแหง) · ปริญญาตรี วิทยาศาสตร์ จุลชีววิทยา (มจธ.)
  • ประสบการณ์ในอุตสาหกรรมผลิตพริกไทยและเครื่องเทศ 7 ปี ก่อนเริ่มงานตรวจประเมินตั้งแต่ปี 2006 กับหน่วยรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงานจาก UKAS, ANAB หรือ JAS-ANZ
  • ตรวจประเมิน BRCGS Food Safety, FSSC 22000, ISO 22000, GMP/GHPs และ HACCP, ISO 9001 และ ISO 14001 รวมถึงการตรวจซัพพลายเออร์ตามข้อกำหนดของผู้ค้าปลีกและผู้ผลิตอาหารระดับสากล
  • ประสบการณ์ตรวจประเมินในฮ่องกง มาเก๊า มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินเดีย · พัฒนาผู้ตรวจประเมินในบทบาท Operations Manager และการอนุมัติผู้ตรวจประเมินในประเทศจีน
  • เคยเป็นวิทยากรที่ได้รับอนุมัติสำหรับหลักสูตร ISO 22000 / FSSC 22000 Lead Auditor ที่ขึ้นทะเบียนกับ IRCA

ภาษาที่สอน: ไทยและอังกฤษ

ดูประวัติและบทความทั้งหมดที่ตรวจทาน →

หลักสูตรที่เกี่ยวข้อง

ISO 22000 ระบบการจัดการความปลอดภัยอาหาร

EQA Thailand เปิดอบรมหลักสูตรนี้ และเป็นหน่วยตรวจรับรอง (Certification Body) ที่สามารถตรวจรับรองระบบตามมาตรฐานนี้ได้ด้วย

ดูรายละเอียดหลักสูตร

หลักสูตรมีเนื้อหาเป็นการทั่วไป ไม่ใช่การให้คำปรึกษาเฉพาะราย และการเข้าอบรมไม่มีผลต่อผลการตรวจประเมิน

ขอการรับรอง ISO 22000 กับ EQA

กรอกใบสมัครขอรับรอง ISO 22000

EQA เป็นหน่วยรับรอง (Certification Body) จึงไม่ให้คำปรึกษาในการจัดทำระบบ บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป

ติดตามบทความและตารางอบรมใหม่ ๆ ได้ที่เพจ Facebook ของ EQA Thailand

ติดตามเพจ EQA Thailand
แชตทาง LINE