มาตรฐาน BRCGS Food ข้อ 3.5.1.6 เรื่อง Supply Chain Traceability / การสอบกลับห่วงโซ่อุปทาน

ในระบบด้านความปลอดภัยอาหาร การสอบกลับไม่ได้จำกัดเฉพาะภายในโรงงานเท่านั้น แต่ต้องครอบคลุมไปถึง ห่วงโซ่อุปทานของวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์ปฐมภูมิ ด้วย

ตาม มาตรฐาน BRCGS Food ข้อ 3.5.1.6 บริษัทต้องมั่นใจว่าผู้ขายวัตถุดิบ รวมถึงผู้ขายบรรจุภัณฑ์ปฐมภูมิ มีระบบการสอบกลับที่มีประสิทธิผล เพื่อให้สามารถติดตามข้อมูลในห่วงโซ่อุปทานได้อย่างเหมาะสม

ประเด็นนี้มีความสำคัญอย่างมากต่อความสมบูรณ์ของผลิตภัณฑ์ เพราะหากระบบการสอบกลับของผู้ขายไม่เพียงพอ อาจทำให้สถานประกอบการไม่สามารถเข้าใจเส้นทางของวัตถุดิบหรือบรรจุภัณฑ์ที่เข้าสู่กระบวนการผลิตได้อย่างครบถ้วน

Supply Chain Traceability คืออะไร?

Supply Chain Traceability หรือ การสอบกลับห่วงโซ่อุปทาน คือ การทำให้มั่นใจว่าผู้ขายวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์ปฐมภูมิ มีระบบที่สามารถสอบกลับข้อมูลได้อย่างเหมาะสมตลอดห่วงโซ่อุปทาน

ตามแนวทางประยุกต์ใช้ในเอกสาร การมีระบบสอบกลับที่เหมาะสมในห่วงโซ่อุปทานเป็นสิ่งสำคัญต่อความสมบูรณ์ของผลิตภัณฑ์ ดังนั้น สถานประกอบการต้องมั่นใจว่าผู้ขายวัตถุดิบ รวมถึงผู้ขายบรรจุภัณฑ์ปฐมภูมิ มีระบบสอบกลับที่เหมาะสมและใช้งานได้จริง

การสร้างความมั่นใจนี้อาจทำได้จากการรับรองมาตรฐาน การตรวจประเมิน หรือการทดสอบระบบสอบกลับโดยตรง

ข้อกำหนดหลักของ BRCGS Food ข้อ 3.5.1.6

มาตรฐานกำหนดให้บริษัทต้องมั่นใจว่าผู้ขายวัตถุดิบ รวมถึงบรรจุภัณฑ์ปฐมภูมิ มีระบบการสอบกลับที่มีประสิทธิผล

หากผู้ขายได้รับการอนุมัติจากการใช้แบบสอบถามแทนการรับรองหรือการตรวจประเมิน ต้องมีการทวนสอบระบบสอบกลับของผู้ขายในช่วงการอนุมัติครั้งแรก และหลังจากนั้นอย่างน้อยทุก 3 ปี ซึ่งสามารถทำได้โดยการทดสอบการสอบกลับ

ในกรณีที่ผู้ขายไม่ใช่ผู้ผลิต ผู้บรรจุ หรือผู้รวบรวมวัตถุดิบ เช่น ซื้อผ่านตัวแทน นายหน้า หรือผู้ค้าส่ง และการอนุมัติอ้างอิงแบบสอบถามแทนการรับรองหรือการตรวจประเมิน การทวนสอบระบบสอบกลับตามข้อกำหนดนี้ต้องดำเนินการที่ผู้ผลิต ผู้บรรจุ หรือผู้รวบรวมรายสุดท้ายของวัตถุดิบนั้น

หากวัตถุดิบได้รับโดยตรงจากฟาร์มหรือฟาร์มปลา ไม่บังคับให้มีการทวนสอบระบบสอบกลับของฟาร์มเพิ่มเติม

ทำไมการสอบกลับห่วงโซ่อุปทานจึงสำคัญ?

ตามแนวทางประยุกต์ใช้ การสอบกลับห่วงโซ่อุปทานมีความสำคัญต่อความสมบูรณ์ของผลิตภัณฑ์ เพราะช่วยให้สถานประกอบการมั่นใจว่า วัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์ปฐมภูมิที่นำเข้าสู่โรงงานมีข้อมูลรองรับ และผู้ขายมีระบบที่สามารถอธิบายเส้นทางของวัตถุดิบได้

หากเกิดปัญหากับวัตถุดิบ การมีข้อมูลสอบกลับที่เหมาะสมช่วยให้บริษัทเข้าใจแหล่งที่มา กระบวนการ และข้อมูลที่เกี่ยวข้องได้ดีขึ้น ซึ่งสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับการประเมินความเสี่ยงวัตถุดิบตาม BRCGS Food ข้อ 3.5.1.1

นอกจากนี้ เอกสารยังระบุว่า ประเด็นเกี่ยวกับวัตถุดิบสามารถเกิดขึ้นได้เป็นครั้งคราว ดังนั้น การติดตามวัตถุดิบที่อาจต้องการความโปร่งใสมากขึ้นในห่วงโซ่อุปทานจึงเป็นประโยชน์ เพราะช่วยให้สถานประกอบการทำงานเชิงรุก ไม่ใช่เพียงตอบสนองเมื่อเกิดปัญหาแล้ว

การทวนสอบการสอบกลับต้องทำกับวัตถุดิบทุกชนิดหรือไม่?

การทวนสอบการสอบกลับเป็นข้อกำหนดสำหรับผู้ขายวัตถุดิบแต่ละราย ดังนั้น การทดสอบการสอบกลับใด ๆ ที่ทำขึ้น เนื่องจากการอนุมัติผู้ขายอ้างอิงเพียงแบบสอบถาม ควรถูกออกแบบเพื่อทดสอบระบบของผู้ขายวัตถุดิบ ไม่ใช่เพื่อสอบกลับวัตถุดิบทุกชนิดที่ผู้ขายรายนั้นผลิต

ตัวอย่างเช่น หากสถานประกอบการซื้อวัตถุดิบหลายชนิดจากผู้ขายรายเดียวกัน ไม่จำเป็นต้องทำการทดสอบการสอบกลับสำหรับวัตถุดิบทุกชนิดที่ซื้อ เพียงแค่ทำการทดสอบการสอบกลับสำหรับหนึ่งในวัตถุดิบที่ซื้อจากผู้ขายรายนั้น เพื่อทดสอบระบบของผู้ขาย

ความถี่ในการทวนสอบการสอบกลับ

ความถี่ของการทวนสอบการสอบกลับควรเชื่อมโยงกับโปรแกรมการอนุมัติผู้ขาย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการอนุมัติผู้ขายตาม BRCGS Food ข้อ 3.5.1.2

โดยต้องมีการทวนสอบในช่วงการอนุมัติครั้งแรกของผู้ขาย และหลังจากนั้นอย่างน้อยทุก 3 ปี

เอกสารระบุว่า เป็นแนวปฏิบัติที่ดีในการแบ่งการทวนสอบออกเป็นช่วง ๆ ตลอดระยะเวลา 3 ปี แทนที่จะทำทั้งหมดพร้อมกัน

สำหรับสถานประกอบการที่เพิ่งเริ่มเข้าสู่การรับรอง เช่น ในการตรวจปีแรก อาจยังไม่จำเป็นต้องทำการประเมินระบบสอบกลับครบถ้วนสำหรับผู้ขายทั้งหมด แต่ต้องสามารถแสดงให้เห็นได้ว่ามีการทวนสอบระบบสอบกลับแล้วอย่างน้อยหนึ่งในสามของผู้ขายในปีแรก โดยให้ความสำคัญกับวัตถุดิบที่มีความเสี่ยงสูงกว่า สองในสามของผู้ขายภายในปีที่สอง และผู้ขายทั้งหมดภายในปีที่สาม

บทบาทของฝ่ายจัดซื้อและทีมที่เกี่ยวข้อง

สำหรับฝ่ายจัดซื้อ การจัดซื้อวัตถุดิบหรือบรรจุภัณฑ์ปฐมภูมิจากผู้ขายที่ได้รับอนุมัติ ควรเชื่อมโยงกับหลักฐานด้านการสอบกลับของผู้ขายด้วย

ฝ่ายจัดซื้อควรมั่นใจว่า ผู้ขายที่ได้รับอนุมัติยังมีข้อมูลรองรับ เช่น การรับรองที่ยังมีผล การตรวจประเมินที่รวมระบบสอบกลับ หรือผลการทวนสอบระบบสอบกลับตามความจำเป็น

หากมีการเปลี่ยนแปลงผู้ขาย หรือพบว่าผู้ขายไม่ได้รับการรับรองอีกต่อไป ต้องมีกลไกให้สถานประกอบการรับทราบ เพื่อดำเนินการตามกระบวนการอนุมัติและการติดตามผู้ขายอย่างเหมาะสม สอดคล้องกับหลักการการอนุมัติและติดตามผู้ขาย BRCGS Food ข้อ 3.5.1.2