ISO 22002 ฉบับปี 2025 — ต้องแก้เอกสารระบบอะไรบ้าง เมื่อการอ้างอิงเปลี่ยนจาก ISO/TS เป็น IS

ทำไมการอ้างอิงถึงเปลี่ยนทั้งระบบ

ทั้ง ISO 22002-1:2025 และ ISO 22002-4:2025 เขียนข้อ 1 ขอบข่ายไว้เหมือนกันว่าใช้ ร่วมกับ ISO 22002-100 และข้อ 2 การอ้างอิงเชิงบรรทัดฐาน (Normative references) ของทั้งสองเล่มมีรายการเดียวคือ ISO 22002-100

คำว่าเชิงบรรทัดฐานมีความหมายทางเทคนิคชัดเจน คือเนื้อหาของเอกสารที่ถูกอ้างถึงกลายเป็นข้อกำหนดของเอกสารนี้ด้วย ดังนั้นการถือภาคเฉพาะสาขาเล่มเดียวจึงไม่ใช่แค่ไม่สะดวก แต่ไม่ครบตามข้อกำหนด

อีกจุดที่ต้องอ่านคือทั้งสองเล่มอนุญาตให้ยกเว้นข้อกำหนดได้ ถ้ามีเหตุผลรองรับเพียงพอที่ยืนยันว่าไม่กระทบความปลอดภัยอาหาร เหตุผลนั้นคือเอกสารที่ต้องมี ไม่ใช่คำอธิบายด้วยปากในวันตรวจ

แผนที่ว่าข้อไหนต้องเปิดสองเล่ม

ผมไล่อ่านทั้งสองภาคทีละข้อย่อยแล้วนับให้ ตารางนี้คือของที่เอาไปวางแผนงานได้เลย

เอกสารที่ต้องไล่แก้ มีอะไรบ้าง

ลำดับนี้เรียงจากของที่กระทบมากไปน้อย ไม่ใช่เรียงตามความง่าย

ลำดับงานที่แนะนำ 6 ขั้น

1. ซื้อและขึ้นทะเบียนเล่มให้ครบก่อน อย่างน้อย ISO 22002-100:2025 กับภาคเฉพาะสาขาของโรงงาน ถ้าทำหลายสาขาก็ต้องครบทุกภาคที่เกี่ยวข้อง
2. ทำตารางเชื่อมโยงข้อกำหนดก่อนแตะเอกสารอื่น โดยมีอย่างน้อย 4 คอลัมน์ คือ เลขข้อใหม่ · ภาคที่อ้าง · เลขข้อเดิมที่เคยใช้ · เอกสารภายในที่เกี่ยวข้อง
3. ค้นคำในเอกสารทั้งระบบ ด้วยคำว่า 22002 และ ISO/TS เพื่อหาทุกจุดที่มีการอ้างอิง วิธีนี้เจอครบกว่าการไล่ตามสารบัญเอกสาร เพราะจับแบบฟอร์มและหัวกระดาษได้ด้วย
4. ลงมือกับข้อ 8 และข้อ 16 ก่อน เพราะสองข้อนี้ไม่ใช่แค่เปลี่ยนเลข แต่ต้องสร้างเอกสารใหม่จริง
5. อบรมทีมก่อนแก้เอกสารเสร็จ ไม่ใช่หลังจากนั้น เพราะคนที่แก้เอกสารต้องเข้าใจโครงสร้างสองชั้นก่อนจึงจะตัดสินได้ว่าข้อไหนอ้างเล่มไหน
6. ตรวจติดตามภายในหนึ่งรอบเต็มตามฉบับใหม่ ก่อนถึงรอบตรวจจริง เพื่อให้มีบันทึกสะสมและได้เห็นว่าตารางเชื่อมโยงใช้งานได้จริงหรือไม่

โครงตารางเชื่อมโยงข้อกำหนดที่ใช้ได้จริง

ตัวอย่างสองแถวแรกสำหรับโรงงานผลิตอาหาร เพื่อให้เห็นรูปแบบ

จุดสำคัญคือคอลัมน์ที่สอง ถ้าคอลัมน์นี้ว่าง แปลว่ายังไม่ได้ตัดสินใจ ไม่ใช่แปลว่าไม่เกี่ยว

ห้าจุดที่การค้นคำหาไม่เจอ

การค้นคำว่า 22002 จะเจอเกือบครบ แต่มีที่ที่ไม่ได้เขียนเลขมาตรฐานไว้เลย การค้นคำจึงหาไม่เจอ

• สไลด์อบรมพนักงานใหม่ ที่พูดถึงโปรแกรมพื้นฐานโดยอ้างชื่อข้อ ไม่ได้อ้างเลขมาตรฐาน
• ป้ายและคำสั่งงานหน้าไลน์ ที่พิมพ์เลขข้อไว้มุมล่าง
• แบบประเมินผู้ส่งมอบ ที่ถามว่าเป็นไปตาม ISO/TS 22002-1 หรือไม่
• สัญญาและข้อกำหนดการซื้อ ที่ระบุมาตรฐานอ้างอิงไว้ในภาคผนวก
• เอกสารที่แชร์กับลูกค้า เช่น เอกสารตอบแบบสอบถามลูกค้า ซึ่งมักเก็บอยู่นอกระบบเอกสารควบคุม

คำถามที่พบบ่อย

ต้องเปลี่ยนเลขฉบับของเอกสารทุกฉบับที่แก้ไหม
ขึ้นกับขั้นตอนการควบคุมเอกสารของโรงงานเอง มาตรฐาน PRP ไม่ได้กำหนดเรื่องนี้ แต่ถ้าแก้เนื้อหาที่มีผลต่อการปฏิบัติ ควรเดินตามขั้นตอนควบคุมเอกสารตามปกติเพื่อให้มีร่องรอยการเปลี่ยนแปลง

ถ้ายังตรวจตาม FSSC 22000 Version 6 อยู่ ต้องรีบแก้เลยไหม
การตรวจตาม Version 6 ยังอ้างอิงชุดเดิมและทำได้ถึง 30 เมษายน 2027 แต่การแก้เอกสารใช้เวลาและต้องมีบันทึกสะสมก่อนรอบตรวจอัปเกรด การเริ่มทำตารางเชื่อมโยงไว้ก่อนจึงไม่เสียเปล่า

ทำตารางเชื่อมโยงเองหรือจ้างที่ปรึกษาทำ
เป็นการตัดสินใจของโรงงาน สำหรับ Equal Assurance (Thailand) เราเป็นหน่วยรับรองระบบ จึงให้บริการที่ปรึกษาไม่ได้เพราะขัดหลักความเป็นกลาง สิ่งที่เราทำได้คือฝึกอบรมให้ทีมของโรงงานทำเองเป็น

โรงงานที่ทำทั้งอาหารและบรรจุภัณฑ์ต้องซื้อกี่เล่ม
Part 100 หนึ่งเล่ม บวกภาคเฉพาะสาขาที่เกี่ยวข้องทุกภาค นี่คือเหตุผลที่ ISO รื้อโครงสร้าง เพื่อไม่ให้ต้องอ่านข้อกำหนดร่วมซ้ำกันในหลายเล่ม

สรุป

งานรอบนี้เป็นงานเอกสารมากกว่างานเทคนิค แนวคิดโปรแกรมพื้นฐานยังเหมือนเดิม สิ่งที่เปลี่ยนคือที่อยู่ของข้อกำหนด

สิ่งเดียวที่ทำได้ทันทีโดยยังไม่ต้องรออะไรคือตารางเชื่อมโยงข้อกำหนด เพราะมันเป็นฐานของงานที่เหลือทั้งหมด และเป็นเอกสารแรกที่ผู้ตรวจใช้ตรวจสอบว่าโรงงานเข้าใจโครงสร้างสองชั้นจริงหรือไม่

เผยแพร่ 6 สิงหาคม 2026 · เรียบเรียงจากตัวมาตรฐาน ISO 22002-100:2025, ISO 22002-1:2025 และ ISO 22002-4:2025 ฉบับที่บริษัทถือลิขสิทธิ์การใช้งาน เนื้อหาเป็นการอธิบายด้วยถ้อยคำของผู้เรียบเรียง ไม่ใช่การแปลหรือทำซ้ำตัวมาตรฐาน การนำไปใช้จริงให้ยึดตัวมาตรฐานฉบับจริงเป็นหลัก